Hai Le: Người Bạn 34 Năm Của Tôi

Vương Văn Hải

Tôi đến Úc vào một ngày đông lạnh giá 19/6/1987.

Tôi rời Việt Nam vào một đêm mưa tầm tã, nặng hạt tại Long Hải ngày 28/4/1985 trên một chiếc tàu nhỏ chở 28 người. Tàu được trang bị lưới, dàn cào, ngụy trang như tàu đánh cá chuyên nghiệp.

Trên tàu có 6 người kể cả tài công. Đó là danh sách thuyền viên được phép ra khơi. Tài công, tôi kêu bằng cậu mặc dù kém tôi 1 tuổi. Cậu bỏ học sớm đi làm nghề đánh cá khi tuổi chỉ 16. Có kinh nghiệm hơn 15 năm trong nghề nghiệp, cậu được chủ tàu chọn làm tài công cho chiếc tàu này. Tàu neo xa bờ, cách xa đồn Công An Biên Phòng (CABP). Mỗi buổi sáng chạy ra khơi, thực tập thả lưới, thả cào cho chúng tôi nhuần nhuyễn như công nhân đánh cá thứ thiệt. Cậu tôi quen nhiều tàu đánh cá khác, vì đồng nghiệp nên cậu tôi dễ mua lại những sản phẩm họ bắt được (tôm, cá, mực...) Sau đó, mang một ít xuống chợ Long Hải bán, một ít cho CABP để làm quen. Vì mọi sự di chuyển của tàu chúng tôi đều bị CABP theo dõi qua ống nhòm .

Đến một hôm trời tối đen như mực, bỗng một trận mưa to ập đến, tiếng sét tiếng sóng, tiếng gió, kêu gầm lên dữ dội, một đoàn 22 người vừa lớn vừa bé chạy nhanh trong mưa từ căn nhà gần đó hướng ra biển, họ chạy bì bỏm xuống nước, leo lên tàu. Sau khi số người đã lên hết, cậu tôi mở máy, phóng hết ga,còn tàu gầm lên lướt sóng. Chạy khoảng được nữa giờ, phía sau lưng tàu, chúng tôi thấy ánh sáng từ xa chớp chớp ra lệnh dừng lại, nhưng cậu tôi không dừng, tắt hết đèn và cấm hút thuốc. Khi thấy hiệu lệnh đèn không hiệu quả, một tràng AK từ xa hướng về tàu chúng tôi. Để tránh đạn, cậu tôi lái tàu lượn qua, lượn lại dưới trận mưa mỗi lúc một to hơn. Có lẽ nhờ Trời, Phật thương, chúng tôi không còn thấy ánh đèn từ xa nữa, và tiếng súng AK cũng im bặt. Thế là chúng tôi thoát nạn.

Nước và thực phẩm được taxi đưa ra khơi cùng lúc với số người ra tàu, theo như lời của chủ tàu nói. Nhưng khi tàu ra khơi, chẳng thấy chiếc taxi nào mang nước và thực phẩm ra. Rất may, khi còn ở Long Hải tôi rủ cậu tôi kiếm gì ăn và uống một ít bia. Ăn xong, còn thừa một ít tiền, tôi nói: "Cậu muốn mua gì thì mua đi, tiền này qua bên đó không có giá trị nữa". Đoạn hai cậu cháu mua một ít gạo, it muối, mấy hủ chao và 2 kg cá khô mồng gà mang lên tàu. Sau khi cơn mưa đã tạnh hắn, trời cũng sáng dần. Ai nấy đều bụng đói, chúng tôi nấu cơm với nước mưa tối hôm qua trong cái thùng phuy sét vừa được sơn dầu hắc đen còn ướt với lớp màng dầu mỏng pha trộn dầu hắc lềnh bềnh trên mặt. Ngày đầu tiên tôi ăn cơm với chao (vì không biết ăn cá từ nhỏ). Ngày kế tiếp hết chao, tôi tập ăn cả khô, nhưng vừa ăn vào bị ói vì mùi tanh và có xương. Đến ngày thứ ba, tôi ăn cá được.

Sau 6 ngày lênh đênh trên biển, tàu chúng tôi đến đảo Kuku (Indonesia).

Hai ngày sau, một chiếc tàu lớn chở chúng tôi sang đảo Paulau Galang cũng của Indonesia.
Sau hơn 2 năm trên đảo, mặc dù tôi có những người cùng mang dòng máu với mình đã định cư các nước thứ ba hằng chục năm trước, nhưng không ai đoái hoài đến tôi nhưng tôi vẫn vui vẻ sống và làm thiện nguyện phục vụ đồng bào tỵ nạn VN. Tôi được trông coi Youth Center Galang I từ năm 1985 đến ngày di định cư.

Đến ngày 11/6/1987 tôi có tên định cư tại Úc theo diện nhân đạo. Lúc đó không có tiền để mua quần áo mới như hầu hết những người khác. Tôi mặc chiếc áo sơ mi trắng cũ, chiếc quần jean cũ bạc màu và mang theo một bộ đồ cũ. Những người cùng trại, và các anh em trong Youth Center Galang I, hùn tiền lại mua một ít đồ ăn và rượu làm tiệc tiễn tôi đi. Ở đảo, tiền tôi không có, nhưng tình người thì nhiều. Sáng hôm sau tôi được chiếc tàu lớn chở sang Singapore. Đến Singapore tôi được chiếc xe bus chở về trại tiếp chuyển. Mỗi ngày tôi được cấp $2 Singapore ($1 Aud = $2 Singapore lúc bấy giờ). Dù chỉ $2, nhưng đủ cho 1 đĩa cơm trưa đầy thức ăn, và 1 đĩa cơm chiều như thế. Còn dư $1 có thể mua thuốc lá lẻ để hút và 1 ly cà phê. Tuy ở trong trại, nhưng đời sống rất thoải mái, đi shop bên ngoài bất cứ lúc nào nhưng phải vào trại trước 9 giờ tối, giờ trại đóng cửa. Singapore tuy là một quốc gia nhỏ, nhưng có chủ quyền, có đời sống rất cao, biết tôn trọng pháp luật (sợ bị phạt nặng!). Đi khắp nơi trong thành phố sẽ không bao giờ thấy rác, hay những người khạc nhổ bừa bãi.

Sau 1 tuần ở trại chuyển tiếp, chiều thứ ba 18/6/1987 tôi được chiếc xe bus chở ra phi trường Singapore để đi Úc.

Tôi đến Úc vào ngày thứ năm, 19 tháng 6 năm 1987.
Đó là ngày mùa Đông lạnh giá khi trên người tôi chỉ có vỏn vẹn chiếc áo sơ mi trắng mỏng cũ. Vì không có thân nhân đón, tôi thuộc diện "chùa", sắp hàng lên xe bus chở về Westbridge Hostel, Leightonfield. Sau khi ở đây1 tuần, tôi xin ra ngoài tìm việc làm. May mắn thay, sau khi phỏng vấn, tôi được chọn vào làm cho hãng Morris McMahon, Arncliff.

oOo

Một hôm, tôi đến phòng mạch một bác sĩ người Viet Nam ở Bankstown để khám bệnh. Vừa bước vào phòng, tôi gặp một BS, người dóc dáng thấp, mang cà vạt, gương mặt trắng, hồng hào, tóc oăn sát da đầu, đeo cặp mắt kính dày, đưa tay ra bắt và nói "Chào anh, mời anh vào". Qua nụ cười thân thiện, và cái bắt tay ấm chặt, tôi có cảm tình ngay với ông BS nầy. Qua chuyện trò, tôi biết BS Nguyễn Văn Lành cùng học chung dưới mái trường Petrus Ky, và cùng niên khóa 1965-1972 với tôi. Lành học lớp thất 5, còn tôi thất 9. Tôi nhớ ra Lành ngay, vì xưa kia lớp Lành thường đá banh với lớp tôi tại sân Lam Sơn, và mấy tên trong lớp Lành đá rất hay, nên đa số trận đá nào cũng thắng. Sau đó, tôi cho Lành biết tôi còn vợ và 3 đứa con gái vẫn còn ở VN. Phần tôi, vì học trễ, đến 8 tuổi mới bắt đầu học lớp Năm (lớp 1 bây giờ), nên lên đường nhập ngủ khi vừa xong lớp đệ Tam B6.

Ngay lần gặp đầu tiên, chúng tôi nói chuyện rất tâm đắc. Từ đó tôi và Lành gặp nhau thường xuyên hơn. Đến ngày tiệc mừng đầy tháng con trai lớn của Lành, cháu Ben tại nhà hàng Bạch Đằng, tôi quen luôn với Lê Phước Hải (Hải ốm), người bạn cùng lớp Tứ 5 với Lành. Để phân biệt 2 người cùng tên Hải, bạn bè đều kêu tôi là Hải mập. (Lành có 3 cháu. Cháu Ben giờ là economist đang làm việc ở Luân Đôn (Anh). Con gái kế, Bác Sĩ Elizabeth Nguyễn. Cô gái út, Bảo Ngọc là financial analyst, Sydney).

Tình bạn chúng tôi mỗi ngày, thêm thân thiết. Một hôm, lúc nhâm nhi bia, thấy nét lo âu trên mặt tôi, Lành hỏi mãi, tôi mới nói thật cảnh nan giải của mình. Tôi vừa được Bộ Di Trú Úc báo tin, chấp thuận cho vợ và 3 đứa con sang Úc đoàn tụ với tôi. Tìm đâu ra số tiền mua vé máy bay và đồ đạt trong nhà hơn $5000. Vừa tới Úc, ở Westbridge Hostel, Leightonfield được 1 tuần, tôi dọn ra ngoài đi làm ngay, không đi học lại như đa số các bạn khác. Sau hơn 2 năm đi "cày" ở hảng, làm ca đêm 60 giờ một tuần, với lương công nhân, tôi dành dụm vừa đủ để đặt cọc 10% tiền mua căn nhà cũ, nhỏ ở vùng Mount Pritchard. Thỉnh thoảng, ráng gửi chút quà về VN cho vợ con. Còn lại, vừa đủ trả góp tiền nhà hàng tháng cho ngân hàng với lải xuất là 16% một năm, lúc bây giờ. Vậy đào đâu ra số tiền nầy trong lúc này. Như thấu hiểu nỗi khó khăn của tôi, Lành hứa sẽ giúp đủ số tiền tôi cần.

2 ngày sau, trước giờ làm buổi trưa, Lành hẹn gặp tôi tại ngân hàng Westpac. Lành bảo tôi ngồi chờ bên ngoài, rồi bước vào trong. Khoảng 10 phút sau Lành bước ra với 1 phong bì dầy và nói:
- Mày cầm số tiền này mua vé máy bay và một ít đồ dùng cho vợ con mầy. Mày không cần phải trả gấp. Chừng nào có, trả lại tao cũng được.
Tôi nhìn Lành với đôi mắt biết ơn và nước mắt tôi bỗng tuôn trào.

Ở xứ Úc nầy, giống như thời gian tôi ở đảo Galang, có nhiều người cùng dòng máu với tôi lập nghiệp, ổn định từ lâu, nhưng hơn 3 năm trời từ khi biết tôi đặt chân đến đây, chưa một lần thăm hỏi, nói gì đến giúp đỡ. Tôi và Lành chỉ là bạn thuở trung học, nhưng Lành đã tận tình giúp đở khi tôi gặp khó khăn. Trước đây, tôi cứ tưởng số tiền Lành cho tôi mượn là tiền dư để dành, sau mới biết là tiền Lành mượn từ Mastercard, vì lúc đó Lành cũng đang trả góp tiền mua nhà. Một thời gian sau khi trả hết tiền mượn, tôi mới biết vì thương tôi nên Lành đã phải gánh món tiền lời nầy của ngân hàng. Tôi yêu cầu Lành để tôi trả lại Lành số tiền lời nầy. Nhưng Lành vẫn từ chối sau nhiều lần nhắc nhở. Lành nói "C. tiền đó tao cho các con của mày, chịu chưa. Mày nói nhây quá?".

Ngày thứ tư 14/11/1990, Lành đóng cửa phòng mạch, mang cả đại gia đình ra đón vợ con tôi tại phi trường Sydney và mở tiệc mừng đoàn tụ tại tư gia của Lành. Tôi vẫn còn giử kỷ niệm nhiều tấm hình chụp ngày hôm đó. 2 hôm sau, Lành cho người mạng đến nhà tôi cái máy giặt mới 7 kg hiệu Hoover. Điều này làm tôi hết sức cảm động bởi nghĩa cử cao đẹp của Lành.

oOo

Trong lần họp mặt đầu tiên để ra mắt ban chấp hành Hội Ái Hữu Cựu Học Sinh Petrus Ký, các hội viên đồng lòng bầu thầy Bùi Vĩnh Lập, cựu Hiệu trưởng trường Petrus Ký làm Hội Trưởng, và Đặng Thành Danh làm thủ quỹ. Danh qua Úc trước tôi, đi học lại ngành Kế Toán, và làm Kế Toán Trưởng cho một cơ quan nhà nước liên bang Úc. Danh tính tình vui vẻ, hay pha trò, không biết uống rượu, nhưng hầu như mỗi cuối tuần, chiều thứ 6, sau giờ làm việc, sẵn sàng lấy xe cơ quan cấp, để đưa đón bạn đi nhậu. Thường ở quán Yummy, Chullora, Hume Hwy. Hoặc ở một club vắng, nằm kế bên hồ nước xanh phẳng lặng, có vài con vịt, và ngỗng trời bơi lội trên hồ. Từ đó 4 thằng chúng tôi, Lành, Danh, Hải ốm, và tôi rất thân nhau.

Phải công nhận trong đám tôi, Lành có số cực nhất. Chưa hề đóng cửa phòng mạch du lịch, ngoại trừ về VN. Ngoài 6 ngày rưỡi trúc trực ở phòng mạch mỗi tuần, Lành còn gánh những thiện nguyện khác. Từ năm 2001, cùng các đồng môn PK đã giúp đở thầy, bạn học cũ: bệnh - tử - nghèo, kể cả giúp trường cho học bổng các học sinh nghèo, chăm học qua Ngô Văn Thanh, Võ Anh Dũng (HT). Đặc biệt, Lành đã vận động thành lập quỹ từ thiện mang tên BS Bùi Vĩnh Nghiệp để giúp những người mắc bệnh phong ở Bến Sắn từ năm 2010 cho đến nay, đồng thời để ghi nhớ công ơn người thầy thuốc suốt đời tận tụy cứu giúp những người bất hạnh, mang chứng bệnh nan y mà hầu như mọi người ngoài xã hội muốn xa lánh. (Bác Sĩ Nghiệp, em thầy Bùi Vĩnh Lập, nguyên là Giám Đốc Trại Phong Bến Sắn, đã mất ở Úc sau cơn bạo bệnh). Hằng năm gần tháng cuối năm, ngoài việc quyên góp cứu trợ tại phòng mạch của mình, qua website Petrus Ky Úc Châu, Lành còn kêu gọi lòng hảo tâm của các đồng môn đóng góp cho Trại Phong Bến Sắn, và cho các chương trình thiện nguyện khác của các cựu học sinh Petrus Ky như Mái Ấm Mây Ngàn, Quán Cơm Nụ Cười. Và chương trình xây tượng đài Petrus Ký ở Mỹ cách đây 2 năm...

Qua nhiều năm làm việc không ngừng nghỉ, số tiền quyên góp hằng năm càng ngày càng gia tăng, hơn hẳn mức mong đợi. Năm đầu tiên, số tiền thu được dưới $5,000. Đến năm 2021, tiền thu được là $33,470 (lúc đang viết bài nầy). Danh sách chi thu cập nhật hàng ngày. Chứng từ, hình ảnh ghi lại minh bạch. Những năm trước đây, khi chưa xảy ra dịch covid-19, mỗi năm Lành đều bay về VN, cùng Minh Nghĩa và một số đồng môn PK mang tiền đóng góp trao tận tay người nhận ở trại Bến Sắn. Có nhiều năm, cô con gái thứ hai của Lành, BS Elizabeth Nguyễn lúc còn độc thân đã thay cha làm việc nầy.

Năm 2014, sau công tác Bến Sắn, Lành đến thăm mẹ tôi, lúc đó tôi đang ngồi dưới đất để xoa bóp chân mẹ. Mẹ tôi lúc này thật yếu. BS Bền, bạn học cùng lớp tôi đã ghé thăm ngày hôm trước và cho tôi biết mẹ tôi sẽ không qua 48 tiếng.Vào trong nhà Lành đến bên chiếc giường nhỏ, nắm lấy bàn tay mẹ tôi, chỉ còn da bọc xương, với cặp mắt rưng rưng kêu Vú. Mẹ tôi mở mắt nhìn Lành và cố gắng ngồi dậy với sức nâng bởi 2 cánh tay Lành. Mẹ tôi hôn lên má, lên trán Lành với tất cả trìu mến tình thương của người mẹ.

Hôm sau Lành trở về Úc. Tối hôm đó mẹ tôi trút hơi thở cuối cùng. Sau khi tấn liệm mẹ xong, quan tài được đặt trước nhà để tiện việc viếng bái. Minh Nghĩa đại diện trường PK mang vòng hoa đến và thắp hương cho mẹ. Trước khi rời VN, Lành nhờ anh Huề (em họ của Lành) mang hoa đến và thắp hương cho mẹ. Đó là hình ảnh đẹp, tôi ghi nhớ mãi .

Đến nay tuổi đời của chúng tôi chuẩn bị vào thất thập.
Đời là vô thường, một trong 4 người bạn thân của chúng tôi, Đặng Thành Danh đã đi trước cách đây hơn 5 năm!

Đám tang của Danh thật buồn, số người đưa Danh đến nơi an nghĩ không quá 15. Gia đình Danh gồm người chị và đứa em gái, người vợ sau với 2 bé trai 3 tuổi, và 2 tuổi. Lành, Hải ốm, anh Giang ở NZ sang, tôi và vài người bạn khác. Sau khi chị Ái Kiểng thay mặt gia đình đọc lời điếu, Lành đại diện trường PK lên đọc điếu văn. Trước quan tài Danh, giọng Lành xúc động nói về tình bạn trong nhiều năm gắn bó với biết bao kỷ niệm... Tôi tiếp lời Lành với bài Cát bụi của cố nhạc sĩ TCS. Tôi muốn mắt tôi có thể nhìn xuyên qua nắp áo quan, để nhìn được gương mặt lần cuối của Danh trước khi hoã táng. Khi ca được nửa bài, thì nước mắt tôi bỗng tuôn trào, giọng tôi khàn đi và tắt hẳn...

Giờ còn lại 3 thằng.
Đời là vô thường.
Có ai biết được cuộc đời mình.
Ai sẽ kế bước thằng DTD?

Lành và Hải ốm đều có cùng một yêu cầu "Khi tao đi, mày ca bài Cát bụi cho tao nghe Hải mập".

Và tôi cũng nói lại với 2 thằng, tụi bây có hứa đọc điếu văn cho tao nếu tao đi trước tui bây không...".

Ở Lành, tôi học nhiều về lòng vị tha và nhân ái, mỗi một việc làm từ thiện, Lành luôn để cái tâm mình vào trong đó. Khi người nhận, họ cảm nhận được lòng của người cho. Cái đó mới thật sự đáng quý, nói lên giá trị con người.

Với tuổi đời hiện nay Lành có thể về hưu hay làm bớt lại, để dành thì giờ nghỉ ngơi, giải trí, hay đi du lịch. Nhưng Lành vẫn miệt mài trong nghề nghiệp và say mê trong việc từ thiện gắn liền với Lành hơn 20 năm qua. Có lúc Lành tâm sự với tôi "Khi thấy số tiền đóng góp mỗi ngày mỗi tăng, tao mừng lắm Hải ơi, vì những bệnh nhân ở VN sẽ có thêm tiền để mua thêm thức ăn, cái áo, cái quần để mặc..."

Viết lên những dòng chữ nầy phát xuất từ trái tim, tôi muốn đưa lên hình ảnh bạn tôi, một người thầy thuốc, đạo đức, với con tim bao dung đầy tình thương với những người kém may mắn hơn mình trong đường đời.

Rất tiếc với vốn ngôn từ hạn hẹp, tôi không sao diễn tả hết nỗi lòng mình với người bạn đã gắn bó với tôi hơn 34 năm qua.

Vương Văn Hải
[4:43 pm, 03/12/2021]