Tạ tỵ
CHO CUỘC ĐỜI .jpg)
khai phóng
SÀI GÒN
một chín bảy một
Cùng một tác giả:
NHỮNG VIÊN SỎI, tập truyện, Nam Chi Tùng Thư, 1962 (hết),
YÊU VÀ THÙ, tập truyện, tủ sách Nam Chi, cơ sỡ Phạm Quang Khai xb, 1970.
MƯỜI KHUÔN MẶT VĂN NGHỆ, biên khảo, tủ sách Nam Chi, 1970.
PHẠM DUY, CÒN ĐÓ NỖI BUỒN, Văn Sử Học x.b, 1971.
Đang in, MƯỜI KHUÔN MẶT VĂN NGHỆ HÔM NAY, biên khảo, Lá Bối xb, 1971.
Sẽ in, QUÊ NGOẠI, tập truyện. Ý NGHĨ, tạp văn. LỊCH SỬ HỘI HỌA VIỆT NAM.
Mục Lục:
GIAO CẢM
1. BIẾT GÌ KHÔNG EM
2. CHIỀU KHÉP CỬA
3. ĐÀN TÍM
4. THƯƠNG VỀ MƯỜI SÁU
5. CHO EM
6. CHO ANH
7. NGÀY NÀO
8. HOÀI VỌNG
9. HÃY QUÊN
10. ẨM CA
11. TIẾNG HÁT
12. PHẢI THẾ KHÔNG EM
13. BÀI THƠ CỦA MỘT NGƯỜI
14. TÌNH KHÚC
15. NHỮNG CON ĐƯỜNG HÀ NỘI
16. BÀI THƠ CUỐI NĂM
17. TÔI ĐỨNG ĐÂY
GIAO CẢM
Tôi làm thơ để trốn cô đơn, để tỏ bày ý tình tha thiết, để kêu rêu thất vọng, để giấu diếm những đam mê hoang loạn chạy trong máu, trong hồn. Giữa trái tim căng máu, chứa dựng vô số xúc cảm, tưởng có thể phá vỡ lồng ngực, thoát ra, chảy ào ào như thác lũ!...
Tôi làm thơ có lẽ, cũng để lắng dịu cơn thịnh nộ trong những giờ phút miên man, vật vã giữa Thực và Mộng. Bởi thế, tôi không quan niệm thi ca phải hàm xúc ý nghĩa tuyệt đối của cuộc sống, mà thơ chỉ được hình dung qua những rung động tiếp nối đang bay lang thang giữa những vòm cao xanh thẳm, đang đắm chìm trong khoé mắt nhìn nhau e ngại, đang mĩm cười để khỏa lấp thương đau!... Hơi thở của thi ca hôm nay, hay ngày mai dù dưới nội dung nào, dưới kỹ thuật nào, xét cho cùng, vẫn nguyên vẹn là hơi thơ miên viễn cuả các thi nhân từ nguyên thủy tới hiện đại, xuyên qua không-thời-gian đột nhập vào trí não để khích lệ bắt nguồn rung cảm.
Ý hướng sáng tạo của thi nhân hôm qua, làm người thơ hôm nay nhận thấy sự thất bại nặng nề qua luật lệ, ngôn từ, vần điệu. Một đôi người đứng ở cái nhìn hiện tại, đã phỉ nhổ vào xác con linh điểu vì tin rằng nó đã chết, chết cô đơn trên đỉnh cao tự thuở nào, nơi đó quanh năm tuyết phủ, không có cuộc sống hiện diện thì, dù sắc lông có đẹp, tiếng hót có hay, giờ đây có chăng, chỉ còn âm vọng, hỏi giá trị của sắc lông, tiếng hót, có ích gì cho con người hiện hữu?
Những người làm thơ bây giờ muốn tiếng nói của thi ca phải phản ánh tiếng nói trung thực của cuộc đời với buồn vui có đấy. Nó là nhân chứng hơn một khúc hát vô tư! Những âm thanh, vần điệu trong thơ hiện đại được diễn tấu bằng ngôn ngữ hùng mạnh hay bi thương đều phải cấu tạo bởi những ‘chất liệu sống’ do cuộc đời cung cấp.
Thơ tôi, chắc không ra ngoài ý niệm trên. Có điều khác, tiếng hót của con linh điểu chết lạnh trên đỉnh cao hôm nào, vẫn còn tác động sâu đậm trong tâm thức làm tôi say mê, như say mê tiếng ru cuả mẹ hiền thời thơ ấu. Vì nó là tình thương hiền hậu, là cõi sống bao la, là có mình ngơ ngác trong đó với vóc dáng ngu ngơ!...
Tôi làm thơ, tức là ngụp lặn trong nỗi cô đơn ghê sợ. Tôi mù lòa ở mỗi tìm kiếm. Tôi đưa từng ngón tay khờ khạo sờ mò hồn mình giữa cõi u minh trời đất. Tôi nhấn một cung đàn, tiếng tơ nào rung chùng điệu cũ? Tôi ngây ngất với hôn mê ngày tháng, bùng nhùng từng thoáng phù du. Tôi chợt bàng hoàng thức giấc!...
Đời sống và cái chết như vòng xích móc vào nhau bởi thời gian. Lỗ hổng trước mặt là khoảng không gian chuyển tiếp. Mỗi người nhìn qua một lỗ hổng để nhận định kích thước không gian hạn chế của mình. Vì một duyên cớ nào đó, có người nhầm tưởng, đấy là khoảng cách thuần nhất giữa tư duy và vũ trụ!
Những vòng xích chuyển dịch dần theo sự tiến hoá, con người không còn đứng nguyên chỗ để hoài niệm quá khứ, mỗi cá nhân phải vượt lên, níu lấy đà sống. Tình ý trong thơ tôi cũng nằm trong vòng chuyển dịch không ngừng ấy.
Thú thực, tôi tham lam và ôm đồm. Nhưng biết nói sao, khi hội họa cũng như văn chương không thỏa mãn những đòi hỏi cấp bách, điên rồ của hồn tôi, máu tôi. Tự biết, mình là kẻ si mê, luôn luôn ngưỡng vọng, mãi mãi khát khao. Tôi sống thường trực trong nỗi vò xé của tâm tư. Tôi đuổi bắt mộng đời bằng nghệ thuật mong làm dịu bớt xót xa, đau đớn.!
Tôi là cánh chim, tại sao lại chỉ được ca hát trong một khu rừng? Tôi là con suối, tại sao không được hòa mình vào các nhánh sông để gặp đại dương bát ngát? Tôi là phiến mây, tại sao lại phải lang thang suốt vòm trời mà không được biến chất thành mưa?
Tôi làm thơ để bật lên tiếng cười, tiếng khóc, tiếng kêu. Cả thể xác và tâm hồn như bị ngọn roi sắt vút mạnh, làm tâm linh thét lên những tiếng bi ai. Nhiều lúc bản năng sinh tồn vùng lên chống đỡ. Sự chống đỡ yếu đuối quá làm tiếng thơ rung lên hãi hùng, nghẹn ngào máu lệ. Tôi ngất đi trong ssự trống rỗng!...
Những khung trời ước lệ. Những thước đường nhựa đo lòng đại lộ. Những chiếc cột đèn. Những con chó đói. Những thùng rác thối tha. Đó là nguyên liệu mới, gần gũi nhất với cuộc sống, chính thực, đã mất dần giá trị, vì chúng chỉ mang một biểu tượng cố định, một quyết đoán đơn phương chứ không là tất cả. Từng hình ảnh non yểu trôi dần vào u uẩn của phiền muộn!
Tiếng nói của thi ca ngày mai, sẽ khởi điểm tự trái tim chứ không xuất phát từ lý lẽ. Những tiếng khóc cười, kêu gào sẽ được truyền đi bằng làn sóng âm thanh ít ồn ào nhất, nhưng thật thấm thía, sâu đậm như những ngón tay mềm xoa dịu niềm đau. Nỗi sầu cô độc sẽ chết đuối giữa tiếng gào thét của đại dương giông bão hòa điệu cùng giọng hát thiết tha với cuộc sống muôn đời còn đó.
Từ vạn cổ, tiếng nói của thi ca vẫn mang nỗi hoang vắng vùng trời sa mạc. Tiếng lòng thi nhân lạc loài, bé nhỏ như dấu chân của chàng du mục in vào mặt cát buồn tênh. Niềm kiêu hãnh nhảy múa trên da thịt tuổi hoa niên cũng dần dần tàn lụi. Ung độc xoi mòn ý nghĩ, rồi biến thành vết thương không hàn miệng. Những bi thiết của kiếp người đè nặng trên mỗi ô vuông suy tưởng. Để trốn tránh tủi hờn thực tại, tiếng thơ ẩn núp sâu kín ở đáy tâm hồn.
Tình yêu, trong thi ca chỉ tạo nên thất vọng, nên đôi người đã chối bỏ tình yêu. Sự chối bỏ mang ý nghĩa dâu xa, vì nó yêu trong phủ nhận. Thi sĩ, con người vừa đam mê vừa run sợ, nên tìm cách chạy trốn giữa đổi thay. Tiếng thơ mầu nhiệm đều bắt nguồn từ trái ngược.
Trong khoảng cách gần nhất giữa thực tại và tâm hồn, tôi nhìn thấy hư không. Hư không, làm khổ đau. Tôi ca ngợi khổ đau qua vần điệu.
Tiếng thơ chảy dài, xiết vào đời sống những mãnh nhọn sắc bén làm trào tuôn huyết lệ. Tôi ngất ngư, lảo đảo. Tôi daị khờ như vừa đánh mất những gì sâu kín nhất mà mình cố công gìn giữ từ lâu. Cảm giác rờn rợn nổi gai buốt tê tâm thức.
Tôi làm thơ và nghe rõ tiếng thơ bay mải miết xung quanh vần điệu như những cánh thiêu thân lảo đảo bên ánh đèn dục vọng. Tôi cũng biết, buổi nào đó, tôi gửi lại hơi thở nồng nàn cho cuộc sống ồn ào, phức tạp thuộc cõi trần gian. Tôi chết quặn mình như con thú rừng bên dòng suối dịu ngọt và mát rượi từ cõi trời cao. Cái chết cô đơn, lạnh lẽo, nhưng thú vị biết bao khi hồn mình đã no ứ hương hoa nghệ thuật. Tôi khép chặt đôi mi để dư âm cuối cùng được tự do thoát khỏi từ những đơn vị tế bào nhỏ nhất - sự ô uế của thể xác - bước vào cái rộng lớn tuyệt đối của cõi chân không vắng vẻ.
Tôi thầm mong, rồi đây các thi nhân không còn ôm cô đơn như hòn đảo hoang vu giữ lấy bí mật riêng tư. Những cửa hồn sẽ mở rộng để đón niềm thông cảm. Từng ngón tay tơ mượt, từng đốm mắt nhìn rõ kiếp người, chẳng phải để thương xót cuộc sống nhỏ nhoi , mà để tiếp nối cảm thông gửi đi từ nguyên sơ thạch khí tới dự phóng ngày mai. Vì con người thi ca cũng như con người thế tục, đều biết rung động trước sầu đau và phẫn nộ trước bất công. Họ cùng có nhiệm vụ ca ngợi cuộc sống, nếu cuộc sống qủa thực đáng ca ngợi.
- Xin mời bạn khoan thai bước vào. Vườn thơ xơ xác lắm, dăm bông hoa phơ phất trên luống cỏ cằn úa, vài tiếng chim chiêm chiếp vang vọng thời gian đâu đó, và khuôn mặt nào, vóc dáng nào con lẩn khuất trong hố thẳm nhớ nhung? Xin hãy vì chúng, đưa tay chặn ngăn dòng lệ!...
1. BIẾT GÌ KHÔNG EM
Có biết gì không emCó hiểu gì không em
Khi anh lớn lên thì quê hương đã khóc vì bom đạn
Với hình hài cuả bao kẻ thân yêu
Dưới những hố bom trên từng nấm mộ
Anh sống như loài cỏ dại ven rừng
Thân phận rung theo mỗi làn gió đẩy
Mắt mở rộng nhưng đâu nhìn rõ mặt
Người quen kẻ lạ vừa chết vừa đi
Vàgục khóc nỗi buồn giấu tuổi
Có biết gì không em
Có hiểu gì không em
Tình yêu và gai nhọn
Cắm vào thịt da làm nhức nhối tủy xương
Như viên đạn chạy sâu vào số phận
Anh có đó như người câm làm dấu
Khoa bàn tay đưa đẩy giữa không gian
Mà chưa một lần che nổi mặt trời
Cứ mỗi sáng mỗi trưa mỗi chiều rọi tới
Chưa một lần xua đuổi được bóng đêm
Để khỏi nghe tiếng súng cầm canh khắc khoải
Có biết gì không em
Có hiểu gì không em
Vì sao thân phận chúng ta bèo bọt
Vì sao lớn lên mà thiếu tình yêu
Vì sao khóc mỗi lần gặp lại
Anh thường tự hỏi
Nào biết ngày mai có gì không
Nào biết ngày kia có gì không
Ngay cả hôm nay anh nhìn lên vòm trời an ủi
Anh nhìn qua ngọn cây
Anh nhìn qua bóng lá
Có gì đâu
Còn gì đâu
Vẫn quá khứ với vết thương ứa máu
Vẫn chỉ là anh với ngần ấy ước mơ
Vẫn chỉ là em với hình thù quái dị
Vẫn dăm đưá bạn bè ngơ ngác ngó nhau
Vẫn ngần ấy ngã tư đèn xanh đèn đỏ
Vẫn chia lìa từng phút từng giây
Vẫn nguyên vẹn cuộc đời sỏi đá
Có biết gì không em
Có hiểu gì không em
Khi hoàng hôn cúi xuống sau lớp
building
Khi đứa trẻ thơ khóc đòi sữa mẹ
Khi người già mơ đến hư vô
Khi người chết chưa tròn giấc ngủ
Khi hỏa tiễn đêm đêm hú buồn thành phố
Khi lửa thay mặt trời thắp sáng nhân gian
Thì còn gì đâu em
Cuộc đời cũng vỡ theo tiếng nổ
Rồi nhắm mắt với giấc mơ dang dở
Rồi ăn năn ướt mặn đôi môi
Rồi giọt lệ không làm thành giá trị
Có biết gì không em
Có hiểu gì không em
Mộng đẹp hôm qua còn giữ tronrg tay
Mà tình yêu đã cất cánh bay đi tựa loài chim trốn tuyết
Từ tuổi nào em biến thành tượng đá
giữa công viên cuộc đời
Úp mặt vào bản tình ca nức nở
Có biết gì không em
Có hiểu gì không em
Vì sao anh mang đồ trận
Cầm súng đi vào quê hương
Vì sao anh để em chờ đợi
Và vì sao anh viết những dòng thơ phẫn nộ.
2. CHIỀU KHÉP CỬA
Tôi trở về khi mặt trời hấp hốihoàng hôn buồn tím ngắt rụng sau lưng
đường phố chênh vênh cửa khép khơi chừng
tóc hong xuống màu chiều thương sắc diện
bước hờ hững như đi vào tưởng niệm
bốn mươi rồi thương tiếc tuổi hai mươi
sầu lênh đênh hiu hắt nửa môi cười
nhìn e ngại bóng hình len phố vắng
đêm phiêu bạt chìm sâu vào ảo vọng
gợn âm ba lãng đãng nẻo đường dài
hoa lá nào phủ kín một âm giai
cho người đẹp chết buồn sau khuôn cưả
Chiều úp mặt nắng ngời thôi nhóm lửa
đốt hoa niên mong sưởi ấm đời nhau
mùa xuân xưa đánh mất thuở ban đầu
ôm mặt khóc kiềp luân hồi chợt tới
như một khối băng sơn chẳng hề chờ đợi
hơi thở người từ nửa kiếp hồng hoang
nhan sắc ơi trong thế giới ba ngàn
thời khuyết sử có về đây không nhỉ
tôi gọi lại ở góc lòng thế kỷ
tiếng chiều xưa mất hút với thanh âm
hàng ô vuông ủ kín cặp môi lành
đường sỏi đá trôi sâu vào ngõ hẹp
Tôi trở về gió cài then gác xép
giường chiếu mênh mông sầu khép đôi tay
nửa kiếp đi hoang nửa bóng hao gầy
soi cô độc nằm tròn trong đáy mắt.
3. ĐÀN TÍM
Một chiều xưaem hát
tôi nghe
trong hơi thở
nén đau thương
em cười vỡ cung ngà
màu đàn
đỏ lên sắc máu
ở môi em
trong tim tôi
xa rồi ngày cũ
tay chùng cứa đứt lằn tay
tiếng nấc
nghẹn ngào khuôn ngực
(mùa thu đã chết
lá vàng thôi rụng em ơi)
Chiều nay
em không hát
tôi lặng ngồi
nhìn qua da trời bệnh tật
màu đàn tím ngắt
in trong ánh mắt
của em
của tôi
của những người
sống trong chờ đợi
buồn ơi!
4. THƯƠNG VỀ MƯỜI SÁU
Đừng hát nữa để tơ sầu rối chỉđể nhạc buồn đổ nặng xuống bờ mi
để âm thanh nức nở quá chu kỳ
vẫn chưa hết tuổi thương về mười sáu
Anh biết lắm nỗi đau còn ẩn náu
quẩn quanh đây đè nặng trĩu hai vai
mười ngón tay rung bắt bóng đêm dài
khói thuốc chẳng che mờ hai khuôn mặt
Để anh khỏi nhìn em bằng hố mắt
của giận hờn vì đánh mất ngày thơ
năm tháng dang tay chắn nẻo hẹn hò
tình chết yểu phai mờ gương hương sắc
Anh lang thang với u hoài dằng dặc
mênh mông về trán nhỏ đọng trời cao
cửa lòng anh bỏ ngỏ chẳng ai vào
bốn mùa lạnh gió lùa trong óc rỗng
Buồn thế kỷ anh chôn theo giấc mộng
cùng tình em dài lắm với mùa thu
cùng thơ anh với tất cả oán thù
tuổi mười sáu đi rồi không trở lại
Đừng hát nửa bây giờ và mãi mãi
đừng cho anh tuổi mươì sáu ngày xưa
để nhớ thương xõa tóc rợn âm thừa
từng ngón nhạc cong cong vào kỷ niệm
Anh mất em mà chẳng hề tìm kiếm
từ mùa xuân cho tới hết mùa đông
chỉ lắng nghe mưa gió buốt trong lòng
tay khờ dại thả hồn ra khỏi cửa
Để mười sáu không quay về lần nữa
tuổi học trò tóc kẹp với môi tươi
khép áo thời gian trắng nửa kiếp người
anh bắt gặp bóng mình in vách đá
Đời nghèo quá không cài hoa kết lá
để làm duyên ngày trẻ với em thơ
lỡ thanh xuân tàn lụi cả mong chờ
anh ôm mặt thương mùa thương mười sáu.
5. CHO EM
Cho em tâm sự vơi đầyVới bao dòng lệ hao gầy tuổi xanh
Cung buồn dìu tiếng lênh đênh
Tưởng đâu giây phút môi gần gũi môi
Mây đem nhung nhớ trong tôi
Hồn phiêu du gởi chim trời lên cao
Gió ru sóng liễu rạt rào
Êm êm năm tháng trôi vào hư vô
Có ai vui thuở đợi chờ
Vòng đôi tay nhỏ ôm hờ yêu đương
Mờ rung bóng dáng thiên đường
Len trong mộng cũ còn vương ý đời
Sầu lên khép kín nụ cười
Chập chờn điệu múa chơi vơi giữa hồn
Ngoảnh nhìn nắng quái hoàng hôn
Mang mang nhân thế nỗi hờn chớm đau
Thắp lên ánh nến nguyện cầu
Để cho hy vọng thấm màu thời gian
Lắng nghe lá đổ về ngàn
Cho em này nhé, muôn ngàn mến thương.
6. CHO ANH
Tặng Nguyễn Tử ĐóaCho anh này cốc rượu đầy
Với năm tháng cũ với ngày buồn tênh
Cho anh tuổi trẻ phai dần
Cho anh cuộc sống nợ nần hôm nay
Hát ngao tan vỡ bóng ngày
Đêm về nhìn đốt ngón tay vẽ buồn
Dặm dài lối nhạt tơ vương
Dấu chân lãng đãng cuối đường nhân sinh
Vỗ tay mình lại gặp mình
Lỡ câu hò hẹn vỡ hình chiêm bao
Cho anh giọt lệ tuôn trào
Này đây tâm sự gửi vào hư không.
7. NGÀY NÀO
Ngày nào đó quê hương tàn tiếng súngAnh giã từ vũ khí trở về em
Anh quên hết những oán thù xưa cũ
Với đau thương trong giấc ngủ tay mềm
Màu hoa máu của bộ đồ tác chiến
Theo anh từng tuổi lính tháng năm xa
Anh xếp gọn trong đáy rương thân mến
Và coi như kỷ niệm đã phai nhòa
Chiếc mũ sắt ngụy trang vùng trận địa
Đạn quân thù xoi những lỗ thông hơi
Màng vải mỏng rách tan như lưới nhện
Anh nhìn qua để tìm thấy khung trời
Khẩu súng cũ mà anh từng ấp ủ
Màu thép xanh trở úa sắc cây già
Anh đã trút căm hờn trên xác địch
Đến bây giờ thoảng nhẹ điệu du ca
Đôi giày saut theo anh từ vạn dặm
Ngược đồng bằng lên rừng núi xa xôi
Gót đã vẹt da sần trơ bụi đỏ
Anh xem như chuyện cũ quá lâu rồi
Túi hành trang với thư tình em gởi
Anh mang trên lưng suốt dải quê hương
Để mỗi lúc dừng quân bên đèo vắng
Đọc thư em quên gian khổ sa trường
Là thế đấy tuổi đời thương mến hỡi
Có ai nghe tiếng hát tự trời cao
Súng vẫn còn đây với màu hoa máu
Và mắt em hờn tủi vẫn dâng trào
Anh vẫn hành quân phiêu bồng khắp ngả
Nhịp sống quay mờ vóc dáng tương lai
Mộng ước chưa về nhớ mong đứt nẻo
Anh còn đi và mang nặng hình hài.
8. HOÀI VỌNG
Giấc ngủ ấy theo thời gian khuất bóngTrong nỗi buồn xao xuyến thịt xương ai
Tháng năm ơi! Từng ngón lá thở dài
Ngày thơ đẹp gói tròn đôi mắt biếc
Hoa bướm cũ mất về đâu chẳng biết
Niềm u hoài theo gió mãi bay đi
Nhạc trầm luân run rẩy lạc kinh kỳ
Nghe thương nhớ lên men sầu bạch lạp
Đốt tuổi trẻ giữa lòng đơn khao khát
Mộng ân tình cắn nát nửa bờ môi
Sông núi dìu nhau lời nối tiếp lời
Vào ân sũng giữa vùng trời xa lạ
Nhốt trong đó linh hồn đau ngợp quá
Bởi no nê hương sắc buổi hoang sơ
Dòng nước xưa tắm mát hận đợi chờ
Chiều tưởng niệm sơ sinh vừa nhập thế
Thì còn đó nỗi buồn lay nắng xế
Từng thanh âm hoài vọng đến bao người
Chim vút tầng cao hoa lả dáng cười
Nhân loại mang mang bóng hình kỳ ảo
Đừng xiết nữa tiếng đời rung ào não
Lưng chừng trời xào xạc điệu sinh ca
Khép vòng tay ngấn lệ bỗng phai nhòa
Tóc buông xuống mùa xuân dài thương nhớ.
9. HÃY QUÊN
Tặng Cao TiêuHãy quên hết thân phận người tủi nhục
Tiếng khóc chào đời từ thuở sơ sinh
Sữa ngọt mẹ hiền ấp môi nối sống
Sao biến thành lệ đắng buổi đăng trình
Hãy quên hết tuổi học trò hoa bướm
Với ước mơ vô thức lứa thanh xuân
Thất vọng đưa tay đón mời bi thảm
Theo thời gian mờ xóa bóng thiên thần
Hãy quên hết những trang thư bé nhỏ
Viết bằng hồn bằng máu bằng đam mê
Màu mực tím, xanh khép trời hoang dại
Để nhớ thương đóng cửa chẳng cho về
Hãy quên hết lửa điêu tàn dang dở
Chiến tranh huyền thoại đập vỡ quê hương
Nước mắt nào đâu có vào giấc ngủ
Và ăn năn có ép xác khung tường
Hãy quên hét những bước chân tội lỗi
Đi trong cuộc đời bội bạc hôm nay
Ân oán tàn canh đỏ đen sấp ngửa
Vong tình uống cạn đêm đêm ngày ngày
Hãy quên hết cát bụi nầy góp mặt
Trái đất mơ hồ lơ lửng không gian
Chẳng có, chẳng còn tay xuôi hơi thở
Hãy quên đi như cánh lá về ngàn.
10. ẨM CA
Tặng Lãng Nhân >Phất tay áo trăm năm giấc mộng
Xuân đã về gió lộng trời cao
Hỡi ơi! Tuổi trẻ đâu nào
Lại đây uống rượu bồ đào chung vui
Hãy bỏ lại ngậm ngùi ngoài cửa
Cùng tháng năm lần lửa phôi pha
Đã ai trẻ mãi không già
Tri âm hôm đó nay là cố nhân
Tuổi thời gian mấy lần đổi tóc
Uống say rồi ngồi khóc hoa niên
Cánh đời nửa giấc cô miên
Còn toan chở mộng qua miền nhớ thương
Thế nhân ấy, một phường mắt trắng
Lợi danh nào buộc nặng đôi chân?
Em ơi! Xích lại cho gần
Để nghe tâm sự thả dần lên khơi
Lòng những muốn học người chiến quốc
Vỗ chuôi gươm hát khúc Ô đề
Gót giày chuyển động sơn khê
Cắn răng nghiến nát buồn tê cúi đầu
Thôi đành vậy dìm sâu đáy chén
Nợ tang bồng khó hẹn ngày mai
Ngẩn ngơ trâm giắt lược cài
Chí to bốn hướng tường dài vây quanh
Câu thế sự đã đành lơ láo
Kiếp phù du ảo não tháng năm
Đường đời gió cuốn cát lầm
Phế hưng đập vỡ mấy lần thương đau
Này đây nhé, nỗi sầu nhân thế
Với thanh xuân riêng để mình ta
Gối ta nằm mộng dưới hoa
Năm năm tháng tháng có là chiêm bao?...
11. TIẾNG HÁT
Hãy hát lênBằng trái tim với tình yêu rộng lớn
Bằng tủi hờn đam mê rờn rợn
Bằng đau buồn vỡ nát lời ca
Cho thành phố vào đêm đừng tối màu địa ngục
Hãy hát lên để đuổi đi ô nhục
Hơi thở dài từ buổi biết thương đau
Thời gian trôi khỏa lấp bóng tinh cầu
Úp mặt xuống xô màu vào khát vọng
Nhịp gõ đó tiếng ca nào đằng đẵng
Tiếng ca nào đè nặng xuống đôi tay
Năm tháng về đâu nửa kiếp lưu đày
Để tưởng nhớ trũng gầy len mắt đục
Hãy hát lên
Bằng buốt tê tủi nhục
Bằng nghẹn ngào tha thiết mấy tao nôi
Bằng tình thương khi đứa nhỏ chào đời
Ru giấc ngủ bồi hồi bên chiến lũy
Vết thương ấy từ nửa vòng thế kỷ
Vượt bức tường câm nín suốt không gian
Tiếng hát lênh đênh rạn vỡ cung đàn
Nghe tơi tả ý đời xa lánh
Hãy hát lên
Gửi niềm đau cô quạnh
Về ngõ lầy đan bóng lá âm u
Bốn cõi giăng giăng lớp lớp sa mù
Tìm phương hướng trên bàn tay gầy guộc
Ai hát đó lời yêu không hẹn trước
Mà âm thanh nấn ná đậu bờ môi
Theo gío đi hoang lãng đãng cuối trời
Trôi suốt đêm dài giạt về xa lạ
Hãy hát lên
Hát vào băng giá
Xua đuổi bóng ma tan rã hình hài
Tiếng trầm buông dìu dặt lạnh đầu vai
Tóc xanh mướt nụ cười vừa mở
Đã khép lại từng nguồn vui bé nhỏ
Danh vọng xa lìa thể xác bi thương
Quạ hú tầng cao bóng ngả bên đường
Mắt ẩm đục đêm vũ trường tang tóc
Em đang hát hay là em đang khóc
Tiếng buồn ôi đọng mấy ngả chia ly
Lạc cung thương hoa uá tuổi trăng quỳ
Em chết sững giữa vòng đai thép nhọn.
12. PHẢI THẾ KHÔNG EM
Trời ngoài kia mưa hay nắng hả emỞ đây sa mù làm bằng khói thuốc
Bốn tường câm với những ô cửa đêm
Nhốt kín tâm tư vào đâu chả được
Cây ngoài kia xanh hay vàng hả em
Tóc rối mây vương một trời tưởng nhớ
Mười ngón tay cành khô đan làm rèm
Che khuất không gian nửa lời lo sợ
Hè phố ngoài kia đông, vắng hả em
Màu hoa sắc áo có lượn bên đèn
Trong đáy hồn hoang cơn mưa chợt đến
Hiện hình từng khuôn ảo giác lạ quen
Ghế đá công viên ai ngồi không em
Gió mát hồ Gươm lời nào đưa duyên
Lạnh giá trái tim máu ngừng vận chuyển
Điêu khắc chạm sâu da thịt chớm mềm
Dòng nước Hồng Hà có buồn không em
Bến cũ năm nao thuyền ngủ êm đềm
Mắt ai ngày xưa cũng sầu như thế
Ngồi đây mà sao lòng vẫn nhớ quên
Năm cửa Ô xưa giờ sao hả em
Gió đẩy mưa về có buốt lòng đêm
Giấu mặt hôm nay tuổi đời gọi nhớ
Buồn, buồn ôi! Qua giọng hát tơ mềm
Con đường Cổ Ngư còn đẹp hả em
Hoa phượng học trò dĩ vãng dâng lên
Sóng nước Tây Hồ âm vang kỷ niệm
Bỗng tiếng thời gian tàn lụi bên thềm
Trời ngoài kia thu hay đông hả em
Lá uà rơi đầy lối đi êm êm
Rượu chợt đắng thả vàng năm tháng cũ
Đúng là mùa thu phải thế không em?
13. BÀI THƠ CỦA MỘT NGƯỜI
Quán rượu nửa đêmTím màu huyết dụ
Tái tê dăm cánh hoa hồng
Ngã nghiêng bờ ly gục khóc
Nửa đêm quán vắng
Dòng lệ nến tàn hoen lòng dĩa xám
Từng bàn tay thôi nhớ những bàn tay
Và mái tóc phai rồi mùi hương quyến rũ
Còn lại
Hai đứa chúng mình
Uống rượu nhìn mưa bay dài đường tối
Những con đường sám hối
Từ lòng đôi ta vượt qua biên giới
Để nối lại tình thương
Đã chết từ bao thế kỷ
Đêm nay quán vắng
Mưa rơi từng giọt đìu hiu
Không đi biển mà sao lòng say sóng
Tưởng gió về đem nước mặn vào môi
Chúng mình gặp nhau
Để rồi chia lìa bất chợt
Buổi tiễn biệt sẽ buồn như vĩnh biệt
Khi nghe tin người bạn thơ
Đã chết một hôm
Trần truồng không cơm áo
Uống đi anh ly nầy là ly thứ mấy
Buồn nầy là buồn hôm nao
Khi giã từ đôi tay bé nhỏ
Anh rót cho tôi
Cả u sầu vạn thuở
Đang đọng trên tóc người vũ nữ
Có nét mặt yêu tinh
Qua ly rượu đỏ
Đỏ như máu dính ở môi
Đỏ như máu ứ trong tim
Vỡ toang tiếng cười pha lê nức nở
Hãy uống đi
Còn đêm nay nữa
Mai anh lên đường gối súng
Tôi về gác nhỏ
Nhìn mưa rơi trên lối mòn cỏ uá
Rượu thôi đầy áo khép tuổi chia ly
Có buồn không
Mà sao hơi rượu
Đọng trong mắt anh
Thấm vào hồn tôi
Trút tiếng thở dài đêm khuya úp mặt
Cô gái nhỏ gục đầu thồn thức
Rượu hết rồi mưa trắng đêm nay !
14. TÌNH KHÚC
Cảnh sắc đó bỗng tan thành ánh sángVùng đam mê thành phố vẫn còn đây
Màu cỏ ân tình lênh đênh dĩ vãng
Buồn ra đi theo khói thuốc hao gầy
Anh những tưởng suốt chu kỳ chẳng gặp
Khuôn mặt yêu in vách đá xanh rêu
Vóc dáng cũ chợt về sâu đáy mắt
Điệu buồn xưa chưa vợi xót xa nhiều
Làn tóc xõa cho mùa xuân thức giấc
Lùa thời gian gió đẩy đến bờ mây
Anh đón vội trong vòng tay ghì chặt
Sợ hư vô khỏa lấp mến thương nầy
Em đứng sững như tượng hình man dại
Từng ngón gầy gõ xuống nỗi nôn nao
Anh bỗng khóc khi ngày thơ gặp lại
Anh bỗng cười như sống giữa chiêm bao
Tình úp mặt đi vào mùa hạ cũ
Chờ sang thu nghe lá đổ dòng sông
Với ăn năn anh viết lời tự thú
Đã từ lâu giam kín mãi bên lòng
Hình ảnh ấy xin để dành trang trí
Và thanh âm đừng nối khúc bi ca
Hò hẹn mới cũng xin đừng suy nghĩ
Cho mơ xanh đừng chín với xuân già
Anh biết lắm mùa đông giăng phía trước
Mà đằng sau mây trắng lấp non cao
Hãy đi nhẹ trong hồn nhau từng bước
Kẻo vỡ tan ảo ảnh chớm len vào
Mua thất vọng anh bán rao tin tưởng
Với tình yêu anh kết trái đơm hoa
Tà áo biếc đùa vui màu phấn bướm
Chập chờn bay gửi gió tháng ngày qua
Hãy chắp đôi tay dâng lời nguyện ước
Khẽ nhắc thầm tên gọi giữa bờ môi
Và thế kỷ hãy trả lui nhịp bước
Cho tình ta tranh sáng với khung trời
Cho mắt đẹp đuổi vòm mây u ám
Cho môi cười tan vỡ cả thương đau
Cho hy vọng nở hoa trên đài trán
Cho chân vui dìu nhẹ tới thiên đường.
15. NHỮNG CON ĐƯỜNG HÀ NỘI
Nửa đêm không ngủNhớ về Hà Nội mến thương
Hà Nội ơi Hà Nội
Tương tư thức trắng canh trường
Hà Nội của tôi
Của một triệu người lìa Hà Nội
Bỏ quê hương bỏ cả phố phường
Đánh mất tuổi thơ chôn vùi kỷ niệm
Bỗng đêm nay sống lại trong tôi
Những con đường Hà Nội mến thân ơi
Hỡi những con đường
Có từ lúc tôi ôm dòng sữa mẹ
Những vĩa hè quen thuộc của ngày xưa
Những vĩa hè phơi nắng dầm mưa
Bước chập chững theo chiều tay mẹ dắt
Rồi lớn lên
Giữa những con đường đông đặc
Tiếp nối nhau theo bờ ngói xiêu xiêu
Tiếp nối nhau như tay của người yêu
Truyền hơi ấm khi gió mùa đếm sớm
Những con đường
Những con đường rờn rợn
Tiếng chân người lạnh lẽo gõ đêm khuya
Nghe than van từng điệp khúc não nề
Nghe rỉ rả mưa phùn lầy lội
Nghe rụng xuống dưới chân tường sám hối
Những thân tàn rũ gục chết mùa đông
Từng âm thanh gờn gợn suốt trong lòng
Hà Nội ơi Hà Nội
Hà Nội của tôi
Với hình ảnh mẹ già khắc khoải
Với em thơ mòn mỏi đếm ngày xanh
Vọng tiếng thời gian bóng xế ngang mành
Nghe thương nhớ nghẹn ngào khuôn ngực
Đường phố cũ chôn vùi uất ức
Thanh xuân nào e ấp giữa bàn tay
Vào chợ đời đánh mất tuổi thơ ngây
Nhìn mắt trắng buồn tênh cười thế sự
Những con đường
Ôi những con đường cũ
Chiều phế hưng nằm ngủ dưới thời gian
Lớp bụi đời phủ trắng màu tang
Trong im lặng của bao người Hà Nội
Mà năm tháng chưa xóa mờ tội lỗi
Cứ đêm đêm từ năm cửa Ô xa
Hát vọng về theo những canh gà
Tiếng xênh phách hú hồn ma qủy
Bánh xe nghiến mặt đường rền rĩ
Tóc ca nhi chảy ướt vũng bùn nhơ
Hà Nội ơi vỡ nát cả mong chờ
Hà nội, chao ôi Hà Nội
Hà Nội với những con đường đọng tím
Những con đường câm nín
Những con đường chết lịm ở tim tôi
Tuổi hoa niên từng khúc hát yêu đời
Và nhảy múa khắp nẻo đường Hà Nội
Bao thương mến với bao nhiêu bối rối
Trôi về đây tàn phá cõi tâm linh
Trắng đêm thâu trắng cả khối chân tình
Từng xác lá thu về vàng lối cỏ
Kỷ niệm cũ dâng đầy đôi mắt nhỏ
Em ơi em có biết thuở nào khuây
Nhớ thương qua những cánh đêm gầy
Nhìn gương mặt hãi hùng sau giấc ngủ
Ôi Hà Nội
Ôi những con đường cũ
Đâu hàng Bông, hàng Trống với hàng Khay
Đâu hàng Đào khoe nõn những bàn tay
Những đôi mắt nhìn nhau sầu ly cách
Nước hồ Gươm còn xanh màu cẩm thạch
Tà áo ai còn đẹp buồi hoàng hôn
Nhớ thương xưa nhạt nắng những khung tường
Nghiêng nghiêng xuống mặt hồ ôm bóng nước
Những con đường
Những con đường năm trước
Của ngày xưa, xa lắm Hà Nội ơi
Đêm nay về ngự trị giữa lòng tôi
Đêm nay về với năm cửa Ô nghẽn lối
Thao thức mãi từng canh gà báo vội
Rạng đông nào gối lệch tóc đêm sâu
Ở ngoài kia bóng tối đã phai màu.
16. BÀI THƠ CUỐI NĂM
Trời cuối năm rồi ngày tháng mỏiĐiệu buồn ta viết gửi muôn phương
Thời gian ờ hỡi vô tình thiệt
Chẳng nhớ sao mà cũng vấn vương
Lãng đãng tâm tư tràn đáy chén
Rượu nào sưởi ấm tuổi biên cương
Trăng nước mênh mang ngàn thuở trước
Dấu bèo còn đọng nét tang thương
Úp mặt nghe khơi phân quốc hận
Mây cuồng lộng gió đất mù sương
Vung tay múa bút toan làm kiếm
Thét giận từng cơn chuyện thế thường
Đập vỡ cho rồi duyên nợ cũ
Như kẻ xưa hề
“thiên nhất phương”
Trăm năm kiếp sống về đâu nhỉ
Lòng cũng xôn xao tiếng đoạn trường
Lần lữa thời gian vùi ký ức
Nẻo Hồ thôi nhé ý hoài huơng
Lạnh căm tâm sự đêm trừ tịch
Nghe rộn yêu ma khắp chiếu giường
Gối cũ chênh vênh tình vạn cổ
Khung trời khép kín cánh văn chương
Dang tay ngăn lối đi vào mộng
Mà vẫn đam mê với chán chường
Đầu bạc hẳn đâu vì thế sự
Tuổi già những ngại biếng soi gương
Cát bụi ố hoen màu ảo ành
Đá vàng cũng nát nữa niềm thương
Bẽ bàng son phấn cho hương sắc
Phơ phất hoa bay lả bóng tường
Thấp thoáng bên trời hình bóng cũ
Rèm buông lửa đỏ nhớ mùi hương
Bật vỡ tiếng cười đau dĩ vãng
Mắt nào mờ nhạt lệ nào vương
Chao ôi năm tháng ôi năm tháng
Giấu tuổi, xem như chuyện dị thường!...
17. TÔI ĐỨNG ĐÂY
Tôi đứng đây, nhìn suốt lòng thành phố này. Bao thước đường dài chơ vơ không bóng lágiao thoa tình tự, chỉ còn lại từng khối bê-tông, từng dòng thép vô tri ngẩn ngơ nối tiếp
nhau trong không gian hạn định.
Tôi đứng đây, ngắm từng thân xác nhởn nhơ đi lại và ghi nhận từng vết phấn son loang lổ
trên những khuôn sáp, sau nếp vải lụa ngụy trang. Bao nỗi đớn đau đang xiết mạnh mỗi
thân phận vào dục vọng. Những vòng tay xòe ra đón ôm bi thảm nổi bồng bềnh trên
ngọn sóng mê cuồng!
Tôi đứng đây, ngó sững vào cuộc chiến còn đó - 25 năm qua rồi - quê hương rã rời mệt
mỏi. Từng tiếng bom. Từng tiếng súng. Từng tiếng mìn. Từng đốm hỏa châu, tất cả đã,
đang đục thủng suy tư để tự họa chân dung và tự thú niềm ăn năn vô hạn!
Tôi đứng đây, giữa đêm mịt mùng khỏa lưới, những bóng ma đuổi bắt nhau xung quanh
nghĩa địa. Tiếng xương rộn ràng va chạm, tạo nên cung bậc mê huyền. Màu trắng lung
linh quái đản di động từ đồng vắng hoang vu trôi giạt vào thành phố với tiếng kèn đồng
ray rức của hội đêm gục mặt!
Tôi đứng đây, nghe gió lạnh lùa qua da thịt. Không gian mù khơi qua, thử tìm hư vô qua
tiếng thời gian. Cô đơn chập chờn, lênh đênh màu ảo giác. Tự lưng chừng cao, dáng ai
múa lượn điệu hoa niên thấy ngỡ ngàng, xa lạ. Bên lề đường, con chó hoang gục mõm
vào đống rác. Một khung cửa hắt hiu ngả dài màu đèn bệnh hoạn.
Tôi đứng đây, đếm từng ngón bấn loạn chạy xôn xao trên bờ môi nát rữa hơi người, men
rượu. Những đứa con gái chui lên từ địa ngục mồm ngậm cứng đô-la với đôi chân mở
rộng mời chào. Tiếng cười nào đó từ góc tối tăm nhất vừa cất lên rồi vụt tắt theo dư âm
nửa vời, đứt nuối!
Tôi đứng đây, trời Sài gòn vào thu với mây mùa hạ thấp, với gió lạnh se se, chợt nhớ Hà
Nội đang tiết trọng đông. Mây Hà Nội chắc thấp hơn, gió cũng buốt hơn đang khóc than
vật vã trong lòng những hố bom sâu hoắm, đỏ lòm vết thương chưa hàn miệng. Ôi Saì Gòn! Ôi Hà Nội! Nước biển Thái bình ngàn năm còn nức nở bên bờ cát, dặm lau, chân đá
Tôi đứng đây, bằng những cặp mắt thủy tinh, các linh hồn trong trắng chợt bàng hoàng
thức giấc với tiếng động siêu thanh. Từng vùng tóc rối khuất che nửa mái u buồn, có ai
tung lên đỉnh trời khối âm thanh rộn rã khua vang xuống màu cỏ ân tình xanh biếc, ẩm
đục muối đêm trên vóc dáng côn trùng.
Tôi đứng đây, vòng kẽm gai siết cứng thân phận nhức nhối tủy xương, tê khô khó chịu.
Hàng lớp tuổi trẻ mang tên vai mộng ước ngày mai, tìm hơi thở trong khói súng, tìm
tương lai ở mỗi thước đường dài cát sỏi. Tiếng nổ nào đó? Căm thù nào đó? Có còn gì
không, ngoài nỗi bi thương và lằn roi rướm máu!
Tôi đứng đây, mùa hạ, mùa thu. Mùa đông rồi mùa xuân qua đi, qua đi từng năm, từng
tháng. Cửa hư vô nở rộng tầm nhìn nổi trôi bèo bọt. Công danh, công danh với đam mê cắn vào cuộc đời như cắn vào da thịt. Một đóa hoa vừa rụng xuống, một mảnh thời gian vừa tan tác trong thinh không vắng lặng
Tôi đứng đây, xin cúi chào mùa xuân , cúi chào con người, cúi chào thời gian có mặt. Tôi
mở đôi tay khô héo ôm gọn tội lỗi vào lòng, cất tiếng cười ngạo mạn giữa sự hủy diệt
không ngừng theo luật luân hành của vũ trụ. Còn mãi đó, tiếng chuông giáo đường năn nỉ
suốt không gian
Tạ tỵ
