Tuesday, 24 October 2023

Ta thấy hình ta những miếu đền

Mai Thảo




Ta thấy hình ta những miếu đền (tập thơ)

 
thay cho lời vào tập: bờ cõi khởi đầu

Sau những phố xá chập chùng tới những ngã ba nghìn phương. Sau những ngã ba viễn phương tới những tàng cây lục lục. Sau những tàng cây trùng trùng tới những cánh rừng điệp điệp. Sau những cánh rừng hát suốt tới những sa mạc cát thức. Sau những sa mạc cát bay tới những con đường dặm hồng. Sau những dặm biếc dặm hồng tới những bờ bãi mù sương. Sau những bãi bờ trăng soi tới chín cửa biển thần phù. Sau chín cửa biển thần phù tới năm đại dương sóng đập. Sau năm đại dương vô bờ tới đường chân trời vô tận.

Sau đường chân trời là không.

Cõi không. Không còn gì nữa hết.

Lên từ tầm cao đoá hoa kia đội những mũ ngọc sương mỗi sớm mai mỗi nở ở chân tường. Lên tới những hình cây lìa mặt đất cây lên mỗi vòng gỗ chồng dần từng tuổi gỗ. Lên tới những đầu cành đã gió múa và tầm của gió ở tầm của nắng. Tới những mái nhà đựng hết lá mùa rụng. Tới những cột thu lôi thu hết lửa của trời. Tới những triền núi, đá chất ngất dựng thành từ cổ đại, ngọn hy mã lạp sơn con chim bằng trang tử bay suốt nam hoa kinh không tới đậu được một lần nào. Và cao hơn đỉnh hy mã, những trần mây khinh thanh. Và trên những thượng tầng xanh là những vũ trụ sao, nơi hằng hà những hành tinh và những định tinh trên mái tên hoả tên kim xuống tới người phải bằng đường đi của trăm triệu năm ánh sáng.

Trên nữa là không.

Cõi không. Không còn gì nữa hết.

Từ chiều mở cửa một luống cầy người nông phu của ruộng đồng và của tư duy mỗi mùa đẩy tới, nơi hạt thóc huỷ thể cho huỷ thể trở thành nhánh lúa, thực phẩm đã đời đời nuôi dưỡng nhân gian. Xuống tới sâu hơn một mạch nước chảy ngầm, những mạch nước tiền thân của những đời suối núi. Sâu hơn nữa tới những lòng giếng thẳm, chiều sâu hun hút nơi ruột đất còn nhân thêm với chiều sâu chót vót của vòm trời nơi đáy giếng in hình bóng hạc vàng và những dải mây thôi hiệu qua qua. Xuống tới nữa, tới những đáy sông, những dương tử nghìn trùng, những hồng hà thăm thẳm. Xuống tới nữa những rốn biển mịt mùng. Xuống tới nữa những cửa quỷ tầng cuối âm ty, những hang ma tầng đầu địa ngục.

Dưới nữa là không.

Cõi không. Không còn gì nữa.

Cõi không là thơ. Không còn gì nữa hết là thơ. Nơi không còn gì nữa hết là khởi đầu thơ. Một xoá bỏ tận cùng. Từ xoá bỏ chính nó. Tôi xoá bỏ xong tôi. Không còn gì nữa hết. Tôi thơ.

Mai Thảo




*

cục đất

Biển một đường khơi xa thẳm xa
Núi vươn trượng trượng tới mây nhoà
Thì treo cục đất toòng teng giữa
Cho cái vô cùng vẫn ở hoa


thừa

Một vũng trời cao đứng bóng trưa
Nhìn lên bỗng thấy nắng mây thừa
Thừa thêm ta nữa tâm tiền tiến
Mà khối đau buồn rất cổ xưa


ý thức

Sáng sáng chiều chiều óng ánh siêng năng
Như đoá vệ tinh nghìn ngày trái đất
Bay hết mặt trăng bay hết mặt trời
Đêm hoang đường nghiêng
Sáng loà sự thật
Cơn mộng dữ còn uy nghi khuôn mặt


trên loài người cách biệt

Phi cơ bay qua Hồ Lớn Michigan
Tám ngàn trên mặt biển
Phi cơ bay qua mõm biển Long Island
Bảy ngàn trên mặt đất
Thượng tầng trời
Quan tài bay lạnh buốt như băng
Bốn trăm người ngủ hết

Việt Nam thức một mình
Một điểm thức lung linh
Trên loài người cách biệt


cành

Cành đứt lìa mong ngày ghép lại
Vào thân hồng thuỷ ở rừng xa
Mười lăm năm chỉ niềm mong ấy
Cháy bỏng trên từng đốt ngón ta


không tiếng

Sớm ra đi sớm hoa không biết
Đêm trở về đêm cành không hay
Vầng trăng đôi lúc tìm ra dấu
Nơi góc tường in cái bóng gầy


ta thấy hình ta những miếu đền

Ta thấy tên ta những bảng đường
Đời ta, sử chép cả ngàn chương
Sao không, hạt cát sông Hằng ấy
Còn chứa trong lòng cả đại dương

Ta thấy hình ta những miếu đền
Tượng thờ nghìn bệ những công viên
Sao không, khói với hương sùng kính
Đều ngát thơm từ huyệt lãng quên

Ta thấy muôn sao đứng kín trời
Chờ ta, Bắc Đẩu trở về ngôi
Sao không, một điểm lân tinh vẫn
Cháy được lên từ đáy thẳm khơi

Ta thấy đường ta Chúa hiện hình
Vườn ta Phật ngủ, ngõ thần linh
Sao không, tâm thức riêng bờ cõi
Địa ngục ngươi là, kẻ khác ơi!

Ta thấy nơi ta trục đất ngừng
Và cùng một lúc trục trời ngưng
Sao không, hạt bụi trong lòng trục
Cũng đủ vòng quay phải đứng dừng

Ta thấy ta đêm giữa sáng ngày
Ta ngày giữa tối thẳm đêm dài
Sao không, nhật nguyệt đều tăm tối
Tự thuở chim hồng rét mướt bay

Ta thấy nhân gian bỗng khóc oà
Nhìn hình ta khuất bóng ta xa
Sao không, huyết lệ trong trời đất
Là phát sinh từ huyết lệ ta

Ta thấy rèm nhung khép lại rồi
Hạ màn. Thế kỷ hết trò chơi
Sao không, quay gót, tên hề đã
Chán một trò điên diễn với người

Ta thấy ta treo cổ dưới cành
Rất hiền giấc ngủ giữa rừng xanh
Sao không, sao chẳng không là vậy
Khi chẳng còng chi ở khúc quanh.


nơi ta đang ở

Một góc gần nhau của những điều
Cuối cùng cõi chết cũng chôn theo
Giúp cho hồn lạnh tâm ngờ vực
Thấy được muôn đời chỉ bấy nhiêu


năm thứ mười

Nhánh hương thắp nửa này trái đất
Bay đêm ngày về nửa bên kia
Nửa đường hương gãy trăm nghìn biển
Rụng xuống mười xuân đã đứt lìa


tháng chạp

Một cụm mây trời đáy giếng khơi
Trôi qua đứng nắng giữa trưa đời
Tỳ tay thành giếng lòng vô hướng
Nhập với vô hình tiếng nước rơi


tín hiệu

Những hàng dây điện mắc song song
Cho những buồn vui tới khắp cùng
Đường dây ta mắc qua đời lạnh
Chỉ một u u tín hiệu trùng


thằng viết mướn

Những trang đời viết còn dang dở
Sẽ có bàn tay ấy viết giùm
Ngón cái sang trang và ngón út
Viết dòng vuốt mắt phút lâm chung


em đã hoang đường từ cổ đại

Con đường thẳng tắp con đường cụt
Đã vậy từ xưa cái nghĩa đường
Phải triệu khúc quanh nghìn ngả rẽ
Mới là tâm cảnh đến mười phương

Em đủ mười phương từ tuổi nhỏ
Ngần ấy phương anh tới tuổi già
Tuổi ư? Hồn vẫn đầy trăm gió
Thổi suốt đêm ngày cõi biếc ta

Chế lấy mây và gây lấy nắng
Chế lấy, đừng vay mượn đất trời
Để khi nhật nguyệt đều xa vắng
Đầu thềm vẫn có ánh trăng rơi

Em đã hoang đường từ cổ đại
Anh cũng thần tiên tự xuống đời
Đôi ta một lứa đôi tài tử
Ngự mỗi thiên thần ở mỗi ngôi

Đừng khóc dẫu mưa là nước mắt
Đừng đau dẫu đá cũng đau buồn
Tâm em là Bụt tâm anh Phật
Trên mỗi tâm ngời một nhánh hương


chuyến

Đểm cuối đường sương, điểm hiện dần
Hiện cùng điểm mất ở vong thân
Đáy xe, từ điểm vô hình tướng
Chết rũ theo người ở dưới chân


trừ tịch

Bước một mình qua ngưỡng cửa năm
Nhân gian tịch mịch tiếng mưa thầm
Chợt đầu vẳng tiếng gà lai kiếp
Báo vẫn đêm đầy ở cõi âm


lẻ một

Sách một dẫy nằm trơ trên giá
Cạnh người thân thế cũng trơ trơ
Sách, người hai cõi cùng hư hoại
Nơi một ngàn chương thiếu một tờ


có lúc

Có lúc nghĩ điều này điều nọ
Cảm thấy hồn như một biển đầy
Có khi đếch nghĩ điều chi hết
Hệt kẻ ngu đần cũng rất hay


rừng Doãn Quốc Sỹ

Bus chạy suốt một ngày
Qua rừng Doãn Quốc Sỹ
Tháng chín cháy
Thu Hoa Kỳ bất hủ ở Sầu Mây
Lá đỏ thắm cành di cảo máu
Tảng đá nhọn ngồi thiền
Bằn bặt giữa thiên nhiên
Trầm tưởng người năm ấy

Bus chạy suốt một đêm
Giữa rừng Doãn Quốc Sỹ
Mưa bạt ngàn
Đồi sáng rỡ lân tinh
Sấp chớp nổ tung vùng trí nhớ
Ngưng
Trong yên tĩnh chỉ còn dòng suối nhỏ
Trong vắt tiếng cười người
Năm ấy đã qua đây

Bus vùn vụt đổ dốc
Sương mịt mùng khuất lấp
Tiếng suối chẳng còn nghe
Hết rừng Doãn Quốc Sỹ


đợi bạn

Nửa khuya đợi bạn từ xa tới
Cứa mở cầu thang để sáng đèn
Bạn tới lúc nào không biết nữa
Mưa thả đều trên giấc ngủ đen


cỏ sớm

Cỏ dạt dào vui đẫm nước phun
Ngồi bên ta cũng muốn vui lòng
Dẫu lòng đã lạnh thôi dào dạt
Thì cũng vui vì buổi sáng chung


hai cỏ

Tường. Ở bên kia có một nàng
Cỏ nằm phơi nắng chẳng che thân
Tường bên này có tên nhìn trộm
Hai cỏ cùng hai vũng mát đằm


viết văn trở lại

Viết văn trở lại
Trước một hàng người
Im lặng và hấp hối
Sau kẽm gai cùng thẳm một trại giam
Cộng sản
Hàng ngàn người có Nguyễn Sỹ Tế ở đầu
Phan Nhật Nam ở giữa
Và Tô Thuỳ Yên ở cuối

Viết văn trở lại
ở Mỹ
Nước Mỹ của những ngày dài nhất
Sự ăn không ngồi rồi khủng khiếp của tâm hồn
Lao động tám tiếng một ngày
Hay nhàn du cũng vậy mà thôi
Ăn không ngồi rồi
Ngồi rồi ăn không
Viết văn trở lại

Mới tháng đầu của mùa đông này mà ở Minnesota
Vũ Khắc Khoan đã té sấp hai lần vì tuyết

Té sấp chỉ là vì té sấp
Chúng ta đứng thẳng thế nào được nữa Khoan
Đừng thẳng thế nào Việt Nam đã sập
Và cái té sấp của mày trên tuyết
Như trên giấy
Một ngòi bút bẻ gẫy

Bạn bè nhắc tri âm cũng nhắc
Viết lại đi vâng thì viết lại
Trọn một ngày chủ nhật ở đại học Cornell
Tôi tới đó
Xuống phần thư đọc lại sách mình
Những trang chưa xưa bài viết cũ
Bằng hữu
Những dấu tích một đời
Những ám ảnh siêu hình
Giàn giụa
Lên khỏi phần thư buổi tối mưa bay
Đi dưới mưa một mình

Tuyết sặc sỡ và nắng lạnh buốt
Ủng, lông, da, len, dạ một đồng lù lù
Những sớm mai ở Virginia
Trong bếp nhà Ngọc Dũng
Tôi một đống tôi sặc sỡ tôi lù lù

Ở Huntington Beach có Nghiêm Xuân Hồng
Và Los Angeles Võ Phiến
Mấy địa chỉ âm thầm
Sống không thành tiếng động
Những người da đen đứng câu cá suốt đêm
Dưới bãi biển mù sương
Đất nước khuất
Bầy hải âu cất cánh
Ống khói một con tàu trở về
Hơi thở. Rác. Và bọn gái điếm
Cái máy chữ Nhà Thờ
Đập nhễ nhại trận cười xác thịt

Ở Houston có Mặc Đỗ một mắt đã mù
Vượt bốn ngàn cây số tới thăm nhau
Đi với bạn lên ngôi nhà trên núi
Thằng đã tới thềm thằng còn ở dưới
Cùng trẻ như rừng cùng già như suối

Ở Seattle có Thanh Nam cuống họng
Đứt lìa
Chứng ung thư tàn độc
Cây gậy chống trên tay
Cái mũ dạ che cái đầu trọc lốc
Trước dòng lệ Tuý Hồng
Cuộc bút đàm lần cuối
Trong ngôi nhà bóng tối
Không bận gì tháng tới
Về đây đưa đám tao

Và ở Sài Gòn vẫn còn Bùi Giáng
Tối tối về chùa đêm làm thơ
Ngày ca múa khóc cười giữa chợ
Kẻ sỹ điên thế kỷ mù rồi

Những Thanh Tâm Tuyền trăm năm đã xa
Những Vũ Hoàng Chương nghìn ngày đã khuất
Những bạn bè mày chúng nó đã giết
Còn viết được ư, thằng sống sót?


mừng tuổi

Em vẫn trăm năm mừng tuổi mới
Tuổi của thềm sương tuổi chúng mình
Cùng lăn không tiếng về nơi ấy
Tăm cá không còn cả bóng chim


cuối năm

Tận ngữ tìm lung một tĩnh từ
Tưởng còn sót lọt ở phần thư
Đập tay điếu thuốc tàn không rụng
Đã lượng đời vơi tới đáy ư?


tinh tướng

Những ảnh hình thân cũng thoáng qua
Người gần ta nhất cũng muôn xa
Tấm gương trước mắt nhìn trân trối
Tinh vẫn còn đây tướng đã nhoà


chín cửa

Dềnh lên sau chín cửa thăng trầm
Đã tưởng trôi vào suối giải oan
Văn chỉ vòng gai quanh trán lửa
Thân vẫn dầm thân giữa cát lầm


nghe đất

Nằm đây dưới bóng cây xanh
Nhìn qua lá biếc lại xanh sắc trời
Mát thơm đất trải bên người
Nghe trong ẩm lạnh da người cũng thơm

Đất lên hương, thấm qua hồn
Nghe Vui thoáng đến với Buồn thoáng đi
Giữa giờ trưa nắng uy nghi
Bóng vây vây nhẹ hàng mi cúi đầu

Người nằm nghe đất bao lâu
Tai nương ngợ tiếng đời sau thở dài
Lung linh sóng nắng đan cài
Cõi Trong điệp điệp Cõi Ngoài mang mang

Chợt đâu rụng tiếng phai tàn
Rơi ngưng nửa dáng nắng vàng trôi qua
Linh hồn thiếp giữa triều hoa
Bóng hình thôi đã nhạt nhoà quanh thân


quá khứ

Đôi lúc những hồn ma thức giấc
Làm gió mưa bão táp trong lòng
Ngậm ngùi bảo những hồn ma cũ
Huyệt đã chôn rồi lấp đã xong


tìm biển

Biển khuất bên kia những vũng lầy
Những cồn cát dãi chói chang ngày
Vượt qua lau sậy đi tìm biển
Chỉ ngút ngàn trưa lưới lửa vây


một mình

Ngồi tượng hình riêng một góc quầy
Tiếng người: kia, uống cái chi đây?
Uống ư? một ngụm chiều rơi lệ
Và một bình đêm rót rất đầy


công việc

Việc đã làm xong việc rất nhỏ
Cũng là công việc đã làm xong
Nửa đời đã việc đời như thế
Cũng kể như lòng rất sắt son

Việc đã làm xong việc chẳng lớn
Cũng là một việc nữa làm xong
Lạ thay, chính lúc mồ hôi đổ
Là lúc bình tâm với sống còn

Việc đã làm xong chờ việc tới
Để làm cho hết đến cho xong
Năm ba phút nghỉ ngồi thong thả
Là lúc lòng riêng nhớ nước non


dỗ bệnh

Mỗi lần cơ thể gây thành chuyện
Ta lại cùng cơ thể chuyện trò
Dỗ nó chớ gây thành chuyện lớn
Nó nghĩ sao rồi nó lại cho

Bệnh ở trong người thành bệnh bạn
Bênh ở lâu dài thành bệnh thân
Gối tay lên bệnh nằm thanh thản
Thành một đôi ta rất đá vàng


sáu mốt

Sáu mốt cùng ta đứng trước thềm
Đợi trời thả tặng chút xuân thêm
Trời thôi tặng phẩm, xuân còn hết?
Còn cái tinh thần Nguyễn Bỉnh Khiêm


trên bus

Đường xa hun hút ngủ gà gật
Nhân gian cũng gà gật theo đầu
Lúc cùng tỉnh thức cùng đi xuống
Lại hiện nguyên hình khối ngọc đau


về Virginia

tặng Ngọc Dũng

Trọn một ngày đi không hết cây
Vẫn muôn xanh lục vẫn muôn rừng
Tấm lòng nhớ bạn bay thành gió
Bốc vụt con tầu xuống cuối thang


thung lũng hoa vàng San Jose

Xe đổ đèo đêm xuống lũng xa
Vàng đâu? Chỉ thấy tối thui và
Hoa đâu ngàn cánh nào đâu lũng
Tiếng hỏi tan vào tiếng gió ma


park

Suối ở giữa rừng, rừng giữa suối
Rừng mênh mông lặng suối ào tuôn
Cả hai đều rất là thân thiết
Với buổi chiều ta giữa lối buồn


Santa Ana Winds

Ngất đỉnh cây kia gió thét gào
Trọn mùa. Thành động biển trên cao
Bến ta tối khuất từ xa biển
Bờ chẳng còn ngân tiếng sóng nào


chờ đợi nghìn năm

Ta đợi ngàn năm tới trước thềm
Đó về huyễn ảo đã cùng tên
Song loan chưa tới trong chờ đợi
Đành với hoàng hôn sống nhá nhem

Tối sáng không phân nhọ mặt người
Là giờ xuất hiện của bầy dơi
Rợp trời những cánh bay hôi hám
Trên lối ta đi tới cuối trời

Quạ cú ào theo kín một bầy
Cáo chồn mai phục mỗi hàng cây
Dăm con ma xó tanh mùi đất
Cống rãnh chui lùn cũng bủa vây

Bàn độc chen chân chó nhảy ngồi
Mồ chiều xanh lạnh lửa ma trơi
Dậu chưa đổ đã bìm chen lấn
Huyệt chửa đào xong đã quỷ cười

Ta cúi đầu đi khỏi bãi đời
Như vì sao mỏi muốn lìa ngôi
Như thuyền xa bến vào muôn biển
Tới đáy rừng chôn giấc ngủ voi

Làm người xưa bước qua lầy lội
Đường lội làm sao giữ được giầy
Giầy đã lấm rồi thôi để mặc
Trên lối đi về hướng Cửa Tây


trước tượng

Chúa khổ hình trên gỗ đóng đinh
Nghìn sau tôi tới đứng im nhìn
Thấy trưa thả bóng từ thân tượng
Xuống nhói vai mình thánh giá in


quê nhà

Cơm thừa mỗi sáng quăng thùng rác
Tay quẳng từng khi bỗng ngại ngần
Mẹ dặn hạt cơm là hạt ngọc
Mẹ giờ không có miếng cơm ăn


mỗi ngày một

Mỗi ngày một gạch mỗi ngày giam
Lên bức tường câm cạnh chỗ nằm
Gạch miết tới không còn chỗ gạch
Gạch vào trôi giạt tới nghìn năm

gọi thức

Này suối này rừng cùng tịch lặng
Đất nín nghìn năm cũng lặng cùng
Dậy đi! Dậy hết thành dông bão
Nhảy dựng ngang đời thế đá tung


quà tặng

Trăng ném lưỡi liềm theo
Thế vào bánh lái mất
Sao vụt mũi tên vàng
Chỉ đường phương hướng tới
Cá mập chia thành đàn
Hộ tống người quanh mạn
Như thế
Biển tặng chiếc hải bàn
Chợ trời không kiếm thấy


nghìn trượng

Buổi đẹp trời biển trong vắt như gương
Nghìn trượng thẳm vẫn nhìn thấy đáy
Điều rất lạ: chính chiều sâu ấy
Là trời xa hướng biển đưa đường


chân dung

Vành mũ đội ngang tầm trí tưởng
Chiếc khăn quấn vòng quanh tưởng tượng
Cặp kính lồi hai mặt âm dương
Chân dung là một khối kim cương


tả ngạn

Tả ngạn đời ta một nhánh hoa
Bên kia hữu ngạn vẫn thơm và
Hương bay thần chú qua lìa đứt
Mỗi tới bên này mỗi lệ sa


đi và ở

Chính diện ở úp sấp và mất tích
Theo chiếc mũ ném trôi về cuối lái
Phân diện đi lật ngửa, rờ rờ
Trong dáng em ngủ thiếp giữa boong tầu


đi cùng

Chân trời hình cánh cung
Thuyền một mình lao tới
Biển mênh mông không thuyền người
Chạm đụng
Mà triệu sóng xôn xao hai mạn trượt
Như triệu thuyền vui đang cả nước đi cùng


điểm tâm

Trà đựng trong bình trí nhớ câm
Rót nghiêng từng ngụm nỗi đau thầm
Hoà chung cùng ngụm đau trời đất
Là mỗi ngày ta mỗi điểm tâm


ngũ tạng

Mùa đông đã tới mưa tê thấp
Lại úng đầy thân bất toại từ
Giải nắng ung thư mùa hạ trước
Đã huỷ xong phần lục phủ hư


mưa đêm

Đăm đăm cặp mắt mở mơ hồ
Ngó trắng vô hình cái ngó khô
Đâu đó mưa đêm từng tiếng thả
Từ đỉnh thời gian xuống đáy mồ


cõi bờ

Một bờ cõi nhỏ như tơ chỉ
Riêng lọt mình ta tâm mũi kim
Mặc bên kia mũi là sông biển
Kim chỉ luôn theo hướng chỉ mình


chân mới

Những bàn chân hôm qua còn bùn đất trại giam
Rửa sạch bóng trên đường biển mở
Những chân ấy xếp chồng trong hầm tàu chật tối
Đang phủ dần đất cát năm châu


cái quần rất cũ

Những chiếc jeans bóng loáng dẫy khuy đồng
Treo dưới nắng cùng sarong sặc sỡ
Giữa vải lụa trăm màu mới mở
Một cái quần rất cũ
Theo người vào sinh tử
Vẫn hàng ngày âu yếm đem phơi


thuỷ tận

Em đi vừa khuất trên đầu phố
Anh đuổi theo sau bóng đã nhoà
Đứng sững. Mới hay lìa cách đã
Sơn cùng thuỷ tận giữa đôi ta


thớ gân

Bàn tay thu lại mặt trời lặn
Cũng nó xòe cho nở mặt trời
Bóng tối lồng trong đường ánh sáng
Chỉ là mái tóc rẽ hai ngôi


còn động

Trở mình. Chăn chiếu mênh mông
Giấc mơ lữ thứ vẫn nguyên hình đời
Mộng ta khôn xoá nổi Người
Đáy đêm còn động tiếng cười thuỷ tinh


đảo trưa

Lều thao thiết biển. Buổi trưa
Rất hư không nhịp võng đưa chìm trầm
Tư duy ở cạnh chỗ nằm
Đang yên tịnh bỗng đằm đằm vết thương


cúi đầu

Cúi đầu xuống cúi đầu xuống
Mà đi vào chiều xanh đỉnh cây
Một đẹp lên khối hai đẹp lên hình
Người cúi đầu đi vào chiều mình
Thảm cỏ non cánh cổng thấp
Lớp đá đường rồi thảm cỏ non
Hướng chiều thăm thẳm phố hoang vu
Người tuổi ấy hình thức chiều sao ấy
Tiếng hát suối trong hàng mi liễu buồn
Mắt tròn im lặng

Tôi chọn tình yêu làm biển trời

Cúi đầu xuống cúi đầu xuống
Mà thương trở lại nhớ nhung về
Hàng hiên xưa, trang sách mở, bàn tay ngọc
Chiếc dây chuyền và sợi len đỏ
Mái tóc dài của người trong vườn
Cột điện đầu tường lá rụng
Rào rào mái đựng mùa thu
Phố đếm chân đi về mãi mãi

Điếu thuốc lá, chiếc khăn quàng, vành mũ lệch
Đổ xuống bờ vai bóng tối núi rừng
Mưa phùn ngõ nhớ nghiêng lưng
Lối đi là lối dương cầm
Đôi guốc mộc căn phòng trừu tượng

Tôi chọn tình yêu làm biển trời

Cúi đầu xuống cúi đầu xuống
Mà dựng tình yêu thành thế giới
Cấy những vì sao lên mình trời
Hát nghìn năm biển đầy vĩnh viễn
Lại thấy con đường im lặng
Những đỉnh cây xanh
Và những ngón tay trên phím dương cầm
Đôi guốc mộc căn phòng trừu tượng

Cúi đầu xuống cúi đầu xuống


tin xuân

tặng Nguyễn Hưng Quốc
Những bầy chim én báo tin Xuân
Không tới. Đài Xuân vẫn trắng ngần
Sao phải đợi chờ chim én báo
Một đoá vui người đủ tuyết tan


chỗ ấy

Con chim biển bay đi rồi lượn lại nhiều vòng
Biển phẳng tắp chim thấy gì chỗ ấy?
Có phải ngàn thước thẳm dưới cánh hải âu
Con chim trời ấy thấy
Một cuộc đời vượt biển đã chìm châu


đứng lên

Mắt đã từ lâu mù dáng người
Tai đã từ bao lạc tiếng đời
Đứng lên gửi lại lời xin lỗi
Của kẻ ra về giữa cuộc chơi


không hiểu

Thế giới có triệu điều không hiểu
Càng hiểu không ra lúc cuối đời
Chẳng sao khi đã nằm trong đất
Đọc ở sao trời sẽ hiểu thôi


tiếng động đầu ngày

Đêm thả đều tay những dấu sương
Vào nơi đất thở dưới chân giường
Trở mình, giấc ngủ vừa lui gót
Đã lạnh buồn ngay tiếng động đường


trưa và người

Trưa. Những buổi trưa rất đẹp người
Trên đầu chói lọi ông mặt trời
Trán ai cũng chút mồ hôi thấm
Ráng tới xong ngày mới nghỉ ngơi


trăng đảo

Con trăng đảo thật gần
Đêm trăng đảo vằng vặc
Mười năm rồi xa đảo
Vẫn nhớ vầng trăng thân


ở trại

Loa phát thanh bài học tiếng Anh
Bài thứ nhất từ ngày nhập trại
Cúi xuống chữ đọc đi đọc lại
Thấy bốn biển năm châu
Hiện dần lên từ tiếng đọc chưa thành


lộ trình

Một triệu ngày trên một lộ trình
Thét rồi hét thảy hoá lung linh
Xe lao chở tượng người vô giác
Vào ngả lâm chung lối tử hình


trước nhà Cao Lĩnh

Một lối đi thôi đã ảnh rồi
Đã hình trong kính bóng trong khung
Đặt tên cho lối là Cao Lĩnh
Ở chỗ đôi ta đứng chụp cùng


nửa đường

Chiều muộn đường xa mới nửa đường
Chập chùng rừng tiếp núi mung lung
Đêm nay về đó bên kia núi
Chân mỏi còn qua tới mấy rừng?


tiểu phiến

Đứng ở sát gần, gần tiểu phiến
Đứng kế làm xanh, tiểu phiền gần
Phiến đưa tắp tắp vào vô cực
Nơi lá xoay tròn một thớ gân


hỏi mình giữa biển

Bảy ngày bảy đêm theo sóng nước trôi đi
Lúc báo động xuống hầm tàu đóng kín
Báo động qua lại thảnh thơi hơi thuốc nhìn trời
Trong đêm dài bó gối nhìn lên
Biển sao sáng xuống lòng tối thẳm
Đụng cây neo lạnh buốt bên mình
Mới nhớ mình ngồi đó suốt đêm qua
Giữa nghìn con sóng tới
Giữa ngần ấy sóng xa
Giữa đất tận trời cùng giữa chỉ một mình ta
Nghĩ mãi tới một điều
Không bao giờ tỏ rõ

Là ngọn sóng ấy đã mất tăm về phía bên trong
Cửa khẩu một đêm nào
Và ngọn sóng này chảy theo người
Từ cửa khẩu ra khơi
Có phải là sóng của hai trời

Đập mỗi sóng một bờ bến khác?
Tiếng đập gần nghe ào ạt kín trùm quanh mạn
Tiếng kia xa đã nhỏ dần một cuối đáy thời gian

Tổ quốc bất khả phân đã phân
Từ dòng sông từ bản hiệp định kia
Đất nước mấy nghìn đời không thể mất
Chỉ một ngày đã mất
Lịch sử triệu trang vàng một trang đen đã lật
Trăm trận đánh không thua, thua vì Buôn Mê Thuột
Thì vượt tuyến có phải là phân thân
Bản ngã đã nhị trùng?
Tôi ném lại cái tôi xưa đã diệt
Tôi mang theo cái tôi mới lên đường
Như hạt huỷ thể cho mầm sinh từ hạt
Hai ngọn sóng ngược chiều về mỗi ngả
Ngọn quá khứ mịt mùng không thấy nữa
Ngọn tương lai đang trắng xoá theo tàu
Hai tâm thể chia đôi miền cách biệt
Ngọn đã nghìn thu ngọn mới bắt đầu?

Hay chỉ một?
Hai mươi năm trước dưới bóng liễu Hồ Gươm Hà Nội
Mười năm sau vẫn liễu xưa một hiên mưa
Góc phố Sài Gòn
Hay chỉ một? Ba mươi năm trước
Dấu chân ấy trên đồi sim Thanh Hoá
Ba mươi năm sau vẫn dấu chân xưa
Trong vườn bưởi Biên Hoà
Trăm hướng tư duy vẫn từ một bản ngã
Vẫn chỉ một sóng gần và sóng xa?

Bay trọn đường bay trái đất đêm qua
Bay mải miết từ biển Đông bay tới
Con chim én báo trời đất mới
Trên chót vót cột buồm gió thổi

Đã tới đây, vừa đậu xuống vai người?

Không biết nữa

Vậy phục sinh nào mà từ cõi chết trôi ra
Sau trương thối nghìn ngày cộng sản
Cái tử thi đã bằn bặt tâm linh băng tuyết hình hài
Chợt tuyết rã băng tan
Một tiếng biển, chỉ một tiếng biển thôi
Vừa thức động

Vậy phục sinh nào mà cái xác chết
Trong hầm tàu chật tối
Như con cá sót của một mùa lưới
Bỗng động dần từng cái vẩy cái vây
Một tiếng biển chỉ một tiếng biển thôi
Một tiếng biển thì thầm mà lớn tới mênh mông
Lại róc rách trôi vào cửa sống

Không biết nữa
Điếu thuốc cháy trên tay
Điểm lửa soi hồng khúc biển này
Cái tàn rụng đã mịt mùng biển khác
Giọt nước ấy bắn lên từ Vàm Láng
Ba ngày sau tới ngang tầm hải phận Thái Lan
Giọt nước ấy còn long lanh giữa trán

Những tuyến đất đã rụng khuất những chân trời trí nhớ
Những tuyến trời bay nghiêng hình
Từng sợi tóc bay nghiêng
Những sợi tóc thả bóng tóc trôi theo từng tuyến biển
Tôi hỏi tôi trên mỗi tuyến hồn mình

Bảy đêm bảy ngày hỏi mình giữa biển
Bảy ngày bảy đêm giữa biển hỏi mình

Trên mỗi ngọn sóng dữ
Từng thực thể hiện hình rồi vụt biến
Về bên kia những bờ bến siêu hình
Trên mỗi ngọn sóng hiền
Từng chân lý sáng ngời rồi vụt tắt
Xuống đáy biển không cùng như những giọt lân tinh


chỗ đặt

Đặt tay vào chỗ không thể đặt
Vậy mà đặt được chẳng làm sao
Mười năm gặp lại trên hè phố
Cười tủm còn thương chỗ đặt nào


ảo thuật

Những phiến vai phơi tới nửa chừng
Nõn nà như ngọc óng như mun
Xuống thêm từng chút thêm từng chút
Ồ hoá đồi nương với suối rừng


nhớ Vũ

Chai Jack Daniels đừng lừng lững
Một mình trên giá rượu nghênh ngang
Nhìn chai nhớ kẻ từng yêu nó
Lại thấy con hùm Vũ Khắc Khoan


trưa vui

Trưa đứng bình thản ở đáy vườn
Cười nhìn gã nắng tới ngang lưng
Ả rợp ngủ ngày nên chẳng biết
Cành đã dồn chùng một chỗ nằm


hai năm ẩn lánh

Nơi ta ẩn lánh có vườn
Cành nghiêng mái võng ngõ luồn trong cây
Cổng siêu mấy nhánh hoa gầy
Dậu thưa gió lọt ao đầy đêm mưa
Đầu thềm thiêm thiếp nắng trưa
Hàng hiên bóng tối nhà thưa vắng người
Lối vào quạnh ánh trăng soi
Hạt sương buổi sớm bầy dơi cuối ngày


mộ thuyền

Ngổn ngang, cồn bãi ngổn ngang
Biển vùi cát lấp vẫn toan hành trình
Đêm đêm gió bão quanh mình
Còn như hiển lộng bóng hình trăm phương


thơ say trên máy bay

tặng Mặc Đỗ
Nắng rất xa xôi nắng vẫn gần
Rừng ngoài muôn dặm ở trong thân
Trăm năm gió ấy là hơi thở
Đêm vẫn về chung một chỗ nằm

Mây ở trời ta mấy dáng khác
Giờ mấy trời người mây vẫn mây
Mây trong tâm thức trong hồi tưởng
Cùng bay về một hướng mưa bay

Ly rượu ở lừng chừng trái đất
Trước mặt kẻ lạ uống say ngất
Ở cạnh loài người cạnh loài người
Thành khối đau thương của một đời

Tôi buồn quá bèn rút cây bút
Cái cây bút mẹ cái cây bút
Viết không thành tiếng không thành lời
Thành những trang câm của một thời

Lúc nào cũng gọi chiêu đãi viên
Này ly nữa mấy cô chiêu đãi
Thơ tôi làm ở thượng tầng trời
Là nỗi niềm riêng của một người

Tôi vô giác với người cùng chuyến
Tôi biên giới với người cùng thuyền
Như con cá xưa như cánh bướm
Như con thuyền trong Nam Hoa Kinh

Trang Tử, Nam Hoa, ừ thì ừ
Giữa không và có thôi và mất
Giữa bay và đáp của đêm nay
Huệ Tử nào đón ở dưới chân?

Ầm ầm ỳ ỳ ầm ầm ỳ
Sao tiếng động xui lòng nhớ lại
Nhớ thảm thể nhớ lại làm gì
Nhớ không cùng nhớ lại làm chi

Tôi tự do phơi phới một đời
Sao từng lúc lòng còn nhỏ lệ
Sự không hiểu vẫn là như thế
Như đầu thềm một ánh trăng soi

Tôi bay mãi trên trời trên biển
Tưởng là tuyệt vời tưởng là vậy
Nào ngờ vô tận ở ngàn mây
Chỉ là huyễn tưởng của cơn say

Cơn say ấy mang đi cùng khắp
Qau hết năm châu tới chốn cùng
Triệu câu hỏi không còn giải đáp
Trên chuyến bay chiều về Texas

Này những cuồng nộ những mặt trời
Này những tiếng người những tiếng đời
Này hãy im hết hãy lui hết
Nhìn ta say vùi xuống Texas

Máy bay đáp xuống chuyến bay đáp
Hồn bỗng thương tâm một cảnh mình
Điều chỉ nên vẫn là chẳng tới
Nghĩ vậy trong lòng bỗng nín thinh


lưới

Lưới cửa khẩu tầng tầng chận bắt
Thoát qua từng mắt lưới veo veo
Giờ biển lớn vây nghìn mắt lưới
Lại yên lòng để lưới mang theo


Pulau Besar

Nước giếng khởi từ đáy đất đem lên
Nuôi dưỡng những cuộc đời thả nổi
Mặt cát đảo nghìn năm gió thổi
Bỗng Việt Nam từ một dấu chân người


mừng tuổi mình

Một dấu tròn vo vĩ đại tròn
Là mày, mừng tuổi đó nghe con
Trong không ngoài rỗng không gì hết
Không cả không là cái số không


rừng câm

Tiếng động đời trăm sóng đổ gần
Chó mèo vẫn ngủ ở trong sân
Nhân tâm tắt lặng còn đâu tiếng
Nơi chính rừng ta tiếng hổ gầm


thơ xa

Nửa đêm thức giấc nằm trơ
Đọc câu thơ bạn nhớ lời trong thơ
Thơ bao năm vẫn bao giờ
Lại cho thấy lại bến bờ quê xa


áo quỷ

Bông hoa kia nở dưới chân tường
Có thấy ta về đêm đẫm sương
Áo quỷ phất bay loà tới trước
Cho bóng ma sau thấy lại đường


Manhattan

Trọn buổi lang thang giữa phố người
Giữa rừng vô tuyến, ống thu lôi
Làm thân sư tử cao ngàn trượng
Tự thuở xa rừng khóc chẳng thôi


Los Angeles

tặng Lê Trọng Nguyễn
Mười bánh tải lăn chấn động đường
Sương vây mù đỉnh tháp mù sương
Sớm nay thức dậy trong nhà Nguyễn
Giữa chiếu giường thân vẫn viễn phương


nở muộn

Một đoá vui cuối ngày mới nở
Đài nửa chừng hoa nhuỵ đã tàn
Nâng bông héo muộn vào Nguyên Đán
Cho cũng riêng mình chút đỉnh xuân


bình nguyên

Chỉ nhẹ bàn tay vuốt tóc lên
Cho nguôi vầng trán cho bình nguyên
Đã lay động khắp miền chôn cất
Nơi huyệt đời kia đã nhãn tiền


bộ đồ cũ mặc

tặng Võ Phiến
Đi vắng từ xa trở lại nhà
Bộ đồ cũ mặc, ấm trà pha
Tựa lưng vào vách tường thân thuộc
Trong cõi riêng buồn thấy lại ta

   

Mai Thảo

Nguồn: Mai Thảo. Ta thấy hình ta những miếu đền. Phụ bản của Ngọc Dũng, Thái Tuấn, Nguyên Khai. Hình bìa Trần Cao Lĩnh. Văn Khoa xuất bản 1989. In lần thứ nhất. Tác giả giữ bản quyền.