1.
Tháng giêng năm 2007 lần đầu trở lại SG sau 29 năm.
Một chút bở ngở, một chút ngậm ngùi khi nhìn lại thành phố thân yêu tôi đã lớn lên - 4 năm trung học, 6 năm đại học (chương trình 4 năm bị đứt đoạn vào năm thứ 3, công tác lao động từ tháng 5 suốt năm 1975, trở lại trường học tiếp nhưng chưa kịp ra trường), và rời đi vào tháng 8, năm 1978.
Đất gọi người đi buồn biết mấy
Sông dài chảy xiết một giòng thôi
Từ nay chín cửa mưa mù lối
Sóng nước bồng bềnh nhánh củi trôi
Đã nhiều năm vắng xa biền biệt
Mưa nắng hai mùa gieo nhớ thương
Mương nước nhỏ chờ bông cải ngọt
Vượt mình trên mảnh đất quê hương (*)
...
Giữa trưa, trời hiu hiu mát. Cũng vẫn những con đường nhỏ, cũ. Đã trở mình. Đường phố tấp nập những hàng xe hơi, xe gắn máy, xe đạp, chen nhau đi. Bụi. Khói. Những quán cóc lẻ tẻ khách, dọc theo những lề đường. Nhiều bộ hành vội vả bước đi dọc theo vỉa hè gồ ghề.
Con đường từ trường TH Mạc Đĩnh Chi tới nhà cũ của tôi ở cư xá Phú Lâm B đã thay đổi hẳn. Ngôi chợ Phú Lâm được nới rộng và tấp nập hơn. Nơi đây, tẻ ra 5 ngã. Ngã hướng về trung tâm thủ đô SG. Ngã hướng về xa cảng miền Tây. Ngã hướng về quận 6. Ngã hướng về Cây Da Xà và đi tới nông trường Lê Minh Xuân, nơi đây tôi đã trải qua 4 tuần đào kênh khi miền Nam VN vừa mất nước. Và ngã hướng về Tây Ninh.
Dọc theo đường Bà Hom trước đây hoang vu, hai bên là ruộng nước đầy những lá lục bình, rau muống, bông sen, bông súng và những con vịt trời, giờ là 2 dãy nhà sát vách. Bên hông nhà tôi trong cư xá Phú Lâm B, trước đây là căn cứ quân sự rộng lớn của quân đội Mỹ, bất khả xâm phạm, cột, dây điện, cùng những đồng hoang đầy cỏ dại cao gần thước, được bao quanh bằng nhiều hàng rào kẻm gai. Giờ là còn đường nối dài tới xa cảng miền Tây cùng những căn nhà khang trang, ồn ào tiếng nói cười. Con nít vui chơi đầy đường, đá banh, thảy lon, nhảy dây ... Thanh niên tụ năm, tụ ba tán gẫu. Thỉnh thoảng vài chiếc xe gắn máy chạy vụt qua để lại phía sau chùm khói đen khét ...
Đối diện với nhà tôi, gia đình có cô gái 17 tuổi, trắng, cao, xinh đẹp, lấy lính Mỹ có đứa con gái nhỏ. Khi Mỹ rút về nước, cô lấy anh lính Đại Hàn. Hầu như mỗi sáng, cô đứng bên cửa sổ trang điểm và chậm chạp thay đồ ... Sau 1975, cả nhà vượt biên, định cư ở Anh quốc, còn lại căn nhà với vợ chồng và con của cậu giữa.
Nhà tôi, trước đây, có một sân nhỏ trước nhà, có cây mận trái đỏ trĩu nặng, cây sơ ri, cây khế cao 1.5m đầy trái nhỏ, ngọt và một cây xoài lưa thưa trái. Giờ chủ mới bỏ sân, nới rộng căn nhà tới cửa ngỏ, và nâng thêm 1 tầng lầu. Cửa ngỏ giờ là cửa sắt chính của căn nhà ...
Và con đường từ nhà tôi tới trường Petrus Ky, hằng ngày tôi đạp xe tới trường cho mỗi buổi học, rồi đạp xa hơn gấp đôi, theo con đường nối dài tới trường ĐHNN đường Cường Để cũng vẫn không đổi thay sau bao nhiêu năm trường. Cũng vẫn hàng cây bàng tàn to, đầy bóng mát. Chỉ có tên đường giờ đã mang tên mới !
oOo
Lần nầy, gặp lại vài người bạn hiền hòa cùng khóa K14.
- Nguyễn Võ Hoàng nói nhiều, có cái răng vàng trước ngỏ (có 2 cô em gái Bắc Kỳ nho nhỏ xinh xắn, đôi mắt sáng với làn da trắng mịn như bông bưởi nên trong lớp tôi có nhiều bạn ngắm nghé nhưng chã ai vào được). Hoàng lấy vợ trễ cũng dân NN, K15, quê Mỹ Tho là đảng viên. Có lần hỏi nhỏ Hoàng "có vợ đảng viên vậy có ngán bã không", hắn trả lời "tao sợ đếch gì".
- Phạm Văn Hai (là đoàn viên CS ngay sau năm 1975, giờ là đảng viên) cũng nói nhiều, gần như cà lâm. Đang làm cho một hảng tư từ lúc ra trường.
- Thạch Quốc Vinh ít nói, chậm rãi - nên bạn bè thường gọi là người Việt thành công trầm lặng, đeo cặp kính dầy, tóc dài uốn cong, đậm, như tài tử Mỹ, giờ là chủ hảng đại lý công ty chuyên nhập cảng và phân phối thiết bị nông nghiệp.
...
2.
Về SG lần thứ 2, năm 2015 ngoài số bạn thân kể trên, còn gặp nhiều bạn khác.
- Ngô Văn Hải tốt nghiệp Thủy Sản làm việc ở Vũng Tàu, chỉ về SG mỗi cuối tuần. Nói chậm, giọng mạnh, nặng. Hao hao giống Nguyễn Bá Thanh, một trong các nhà lãnh đạo quan trọng nhất trong lịch sử của thành phố Đà Nẵng. Ông sẽ mãi gắn liền với sự biến đổi nhanh chóng từ một thành phố không bản sắc, thành một thành phố phồn vinh, điển hình ấn tượng với các dự án phát triển hạ tầng cơ sở lớn - với những con đường mới, những cây cầu, và những dinh thự cao ngất – cùng các cuộc cải cách chính quyền. Đặc biệt, ông nói chuyện lưu loát, vui tươi, và thuyết phục trong những buổi hội thảo - đôi lúc kéo dài tới ba giờ đồng hồ. Hải nhậu chưa bao giờ biết say. Giống như người bạn PK nổi tiếng Nguyễn Thành Danh (Danh giáo chủ "nhậu").
Ở vòng đai Vũng Tàu, bên cạnh con sông nhỏ, có một quán nhậu mái lá dừa nước, treo lắc lư 2 cái võng, 2 cái bàn tròn với những cái ghế đẩu chung quanh, nằm trên sàn gổ giữa sông, và có cầu cây từ bờ sông đến quán, cảnh trí rất thơ mộng. Đây là điểm nhậu đặc biệt và thường xuyên của Hải - đại diện công ty khi tiếp đoán những phái đoàn thương mại nước ngoài. Xế trưa, gió sông phơ phất, mát rượi. Mặt nước sông lững lờ ...
Đã nhậu ở đây 2 lần. Lần đầu, có vợ chồng Lộc Lý Sáng và vợ chồng tôi nhậu ở đây từ trưa đến chiều mới xong tiệc. Lúc ấy, có công nhân đi bắt sò nuôi ven sông đem về hơn 2 giỏ đầy. Lần 2, đầu năm 2018, có Đoàn Thế Hưng và cô bạn gái Đà Nẳng tên Vân, Phan Thành Phi và anh tài xế, và vợ chồng tôi.
- Cũng trong thời gian nầy, cùng Đoàn Thế Hưng đến tá túc biệt thự bệ vệ của Phan Thành Phi ở Mỹ Tho trong 2 ngày ...vui chơi không nghỉ đầy kỷ niệm. Đặc biệt, phòng khách nhà Phi có cái võng, hứng gió luồn từ ao cá cạnh nhà, nằm mát rượi. Và nhìn tủ kiếng đầy ấp những chai rượu cognac, gins, whisky, rượu đỏ, rượu trắng, và rượu ... quê hương, chưa nếm đã muốn say !
- Thành (còn có biệt danh là Thành Xì Trum, không biết có từ lúc nào), mập mạp, mặt chữ điền, vui tánh, thích nhậu, có công ty xuất khẩu hải sản.
- Bình (hay Bình đen), ốm, đen, hầu như không vắng mặt trong mỗi buổi sáng cafe thứ bảy ở quán cafe đường ... .
- Huỳnh Tấn Dũng (hay Dũng solo, la tay chơi đàn guitar đệm nhạc cho những buổi văn nghệ cuối năm của trường.
- Văn Trọng Khiêm (to, đen, tóc oăn, mới nhìn tưởng là bà con với Chế Linh), lúc đi công tác nông trường, sáng sớm thường chơi classic guitar du dương, êm dịu. Mọi người quanh trại đều lắng nghe.
- Vương Khải Hoàn (PK, em của Vương Hồng Hải, K14 Thủy lâm), nhà ở hẻm đường Cao Thắng. Tới thăm lúc bạn bị tai nạn xe cộ nhẹ không đi được, phải ở mãi trên gác suốt mấy tháng.
- Vương Hồng Hải (PK), đậu thủ khoa vào ĐHNN, khoa Thủy Lâm 1972, được vợ bảo lảnh sang Mỹ lúc tuổi đã cao, nhưng vẫn học lại lấy Master, ngành cây rừng. Nói nhiều. Biết nhiều. Nhớ lâu. Chuyện trên trời, dưới biển, chuyện đạo, thiền, chính trị, phim, văn nghệ ... đều nắm vững từng chi tiết và nói mãi không hết. Về VN thăm nhà nhiều lần.
- Lê Thái Quãng (PK), cao lớn, cận, vui vẻ, người đậu thủ khoa vào trường PK vào năm 1965.
- Nông Ngọc Anh, hiện làm quản đốc một Nông Trại ở Đà Lạt.
- Hồ Văn Biểu, khoe mỗi sáng phải uống 1 lô thuốc, trị bá bệnh.
- Ngô Quang Thạch (đang bệnh, gần một năm sau thì mất)
- Phạm Văn Hiếu, mỗi ngày đều không quên gửi 2 hình chúc phúc cho các bạn
- Lê Văn Dũng, mặt sáng sủa như GS Đại Học, bỏ Thủy Lâm theo nghề luật sư, có dạo ra tranh cử nghị viên thành phố
- Nguyễn Ngọc Ấn (PK), có mục ruồi duyên gần miệng, sau dạy học ở ĐHNN.
oOo
Những bạn thân đã mất năm 60 tuổi, không có dịp gặp lại:
- Lê văn Tỵ, mập mạp, hiền lành, lúc đi công tác lao động thường đem theo bịt muối ớt, và bịt ớt phơi khô xay nhuyễn để những bửa cơm thêm đậm đà ...
- Hoàng Như Lộc (Lộc Phan Thiết) là một trong 4 người chúng tôi - Phạm Văn Doan, Trần Văn Mỹ, và tôi, theo ngành Thủy Lợi, năm 1976, ngành bị khóa sổ, nên được chuyển sang nhập cùng lớp năm thứ 3 khóa Thủy Lợi, đại học Bách Khoa, Phú Thọ.
Lộc ở trọ nhà trong cư xá, đường hẻm Trần Hưng Đạo. Ra trường, trở về Phan Thiết làm việc. Chưa có dịp gặp lại thì bạn đã mất rồi.
- Hồ Thị Kim Phượng, mất ở Calgary, Canada
3.
Về SG lần thứ 3, dự buổi họp mặt 45 năm NN K14 vào ngày 30/12/2017 (1972 -2017).
Đọc một bài diển văn ngắn như sau:
"Chào các bạn K14
Thắm thoát hơn 45 năm kể từ ngày đầu tiên chúng ta bước chân vào Đại Học Nông Nghiệp K14, 45 Đường Cường Để, Sài Gòn.
Nhưng SG hôm nay không còn giống SG như những tháng ngày xa xôi đó. Tất cã đã thay đổi. SG mang tên mới. Từ những con đường mang tên mới, nhộn nhịp xe cộ và người đi, đến những khu phố mới, và những khách sạn mới mọc lên như nấm. Và các sinh viên NN dọn nhà từ chung cư SG lên Thủ Đức.
Tất cả đã đổi thay theo thời gian ...
Nhưng mối thâm tình K14 của chúng ta trước sau như một. Thân mật. Đầm ấm. Của tuổi học trò. Đến từ mọi nơi. Từ những trường trung học ở SG đến các tỉnh lỵ miền quê xa xôi khắp miền Nam VN.
Buổi họp mặt hôm nay là đễ gợi nhớ những kỹ niệm xưa thân ái ...
Đồng thời để chúng ta có dịp tâm sự và chia sẻ những câu chuyện vui buồn xảy ra từ tháng 9, 1972 - khi chúng ta còn bở ngỡ bước chân vào ĐH.
Đa số chúng ta là học sinh giỏi. Cả mấy ngàn học sinh vừa đổ bằng TT2 và những sinh viên đang theo các năm đầu của ĐH Khoa Học tranh nhau 200 ghế của ĐHNN. Và có nhiều bạn ngoài đường học vấn, còn thêm tài hoa riêng như bạn Dũng (solo), Phạm Giai Anh (guitar), Tài (Thủy Lâm, trống), Hồ Thị Kim Phượng (ca) nên bao giờ cũng đóng góp trong những chương trình văn nghệ hùng hậu cuối năm của trường.
Nhớ lại ngôi trường cũ kỹ. Những vách tường đen úa, sơn tróc. Loan lỗ. Nghèo nàn. Bãi xe đạp lớn hơn giảng đường chính. Phòng thực tập sinh hoá tầng 1. Phòng thực tập Hoá học lầu 2... Ngôi ký túc xá tận cuối con đường đá đỏ. Bên kia đường là thư viện. Trước cửa thư viện là sân chơi volley. Kế bên là ĐH Văn Khoa và Dược Khoa.
Cũng vì gần 2 trường nổi tiếng với nhiều tiểu thư mới lớn nhởn nhơ, xinh xắn, có nhiều bạn NN chúng ta đang tá túc ở ký túc xá gặt hái được nhiều mối tình ... si. Trong đó, có bạn Vĩnh Phát Sầu, có trí nhớ như nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn, nhớ thuộc lòng mấy trăm bài thơ ướt át ...
Trong lần du lịch Perth, Tây Úc, nghe bác Sầu kể lại, ngay lúc học năm thứ nhất ở ĐHNN, vào những buổi chiều rảnh rổi bác hay lạng sang ĐH Văn Khoa kế bên ngắm các cô tan trường về và bắt đầu vẩn vơ:
"Có một người thương nhớ một người
Hình như một chút vẩn vơ thôi
Hình như một chút làm tim héo
Một chút mà thôi nhớ trọn đời."
Tối về Cư Xá, trước khi ngủ nằm bắt tay lên trán:
"Nỗi nhớ giống như tiếng thở dài
Làm sao vơi bớt nhớ thương đây?
Nhớ thương mà vẽ thành mây được
Thì thả một lần cho gió bay...."
Thêm vào một chút lãng mạn, ướt át:
"Ngắt một chút mây trên sân trường Đại Học
Thả vào mắt em thêm một dáng u hoài
Đôi mắt ấy vốn đã buồn thăm thẳm
Thêm mây vào e tan nát lòng ai..."
Nhưng tiếc thay:
"Cho đến ngày em đi lấy chồng
Anh qua vườn chỉ thấy vườn không
Vườn xưa giờ vẫn xanh ngăn ngắt
Có thấu lòng ai buồn mênh mông"
hic, hic... buồn bã, tiếc nuối:
"Vầng trăng vừa ngả bóng chung đôi,
Em đã xa như dĩ vãng rồị
Tình cũng quan san từ đáy mắt,
Một hàng mi lặng, mấy trùng khơi.
Nghe động bàn chân, nắng tỏa hương,
Mong manh từng gợn phấn còn vương.
Em đi, nửa gối hoa tàn mộng,
Thương nhớ bay cùng mây viễn phương."
oOo
Hơi đi lạc đề, trở lại đề tài chính của ngày hôm nay là một ngày tuyệt vời - 30/12/2017.
Một ngày cuối năm.
Chợt nhớ đến ... đêm 30, có lẻ các bạn không quên bản nhạc trầm buồn ...
"Anh đến thăm em đêm 30", thơ Nguyễn Đình Toàn:
Em đến thăm anh đêm ba mươi
Còn đêm nào vui bằng đêm ba mươi
...
Tháng ngày đã trôi qua
Tình đã phôi pha, người khuất xa
Chỉ còn chút hương xưa
Rồi cũng phong ba rụng cùng mùa.
...
và đồng thời để nhớ về Sài Gòn như "Sài Gòn Nhớ, Sài Gòn Thương", thơ Thanh Trang:
Tôi đi trên đường phố Sài Gòn
Ngày hôm nay nghe lòng mình tiếc nuối
Tôi đi trên đường phố Sài Gòn
Mà trong tim như tràn đầy bóng tối
Sài Gòn với lòng tôi thiết tha bao kỷ niệm
Trên từng góc phố lề đường
Đời reo vui trong ngày tháng yên bình
...
Nhân dịp nầy mình cảm ơn bạn Phan Thành Phi đã đứng mũi chịu xào, sốt sắn lựa chọn, liên lạc địa điểm thích hợp, chọn món ăn, thùng rượu đỏ. ...in thiệp, và gửi thư báo tin đến các bạn cùng khóa, nên hôm nay có được một buổi họp mặt đầu tiên vui vẻ, thân mật sau 45 năm kể từ ngày bước chân vào DHNN.
Kế đó, cảm ơn tất cả các bạn có mặt trong buổi hội ngộ nầy:
- Nguyễn Thị Minh, Phạm Thị Kim Đính, Trương Quế Thu, anh Thức (ông xả của chị Minh),
- Nguyễn Ngọc Ấn, Kiều Văn Biễu, Bình (đen), Nguyễn Bồng (từ Cần Thơ), Hoàng Quí Châu, Phạm Văn Doan, Huỳnh Tấn Dũng, Phạm Văn Hai, Ngô Văn Hải, Phạm Hiếu, Nguyễn Võ Hoàng, Đoàn Thế Hưng (Sydney), Văn Trọng Khiêm, Long, Thành (xì trum), Hào Thuận, Lê Thái Quãng, Phan Thành Phi, Thạch Quốc Vinh, Nguyễn Văn Út, ...
- Các bạn K14 Thủy Lâm: Lê Văn Dũng, Trần Văn Hảo, Nguyễn Văn Nghiệp, Chế Đình Lý...
- Những người bạn tôi đã quên tên ...
- Những bạn có thư mời nhưng không tham dự được
- Và những bạn không liên lạc được ...
Và cảm ơn ngôi trường 45 Đường Cường Để ...
Một buổi họp mặt đầu tiên sau 45 năm ...
Tuyệt vời. ..."
...
Sau đó, bạn Phan Thành Phi (Nông Nghiệp) tiếp lời:
"... Sau lần họp mặt toàn khoa đầu tiên, xin phép thay mặt các bạn tổ chức có một số ý kiến nhận xét tổng kết để tất cả các cùng góp ý đánh giá rút kinh nghiệm để lần sau tổ chức tốt hơn. Rất vui là số lượng bạn bè tham dự đúng như dự kiến mặt dù so với số toàn khoá là chưa đáng kể!
Khung cảnh tổ chức tương đối độc lập, yên tỉnh và đẹp!
Thức ăn , thái độ phục vụ có thể làm mọi người hài lòng !
Cuối cùng là một vài số liệu kết luận khá thú vị về buổi họp mặt là: chúng ta đã tổ chức thành công ngày họp mặt 45 năm ngày nhập môn tại số 45 Cường Để SG với tổng cộng có 45 người tham dự ( trong đó có 42 chính thức và 3 khách mời) và buổi họp mặt đã kết thúc vào lúc 4:30 cùng ngày !!! "
Nguyễn Thị Minh (Thủy Sản):
"Minh rất cảm ơn các bạn : vợ chồng anh Hải, anh Phi, anh Thành, anh Hưng, anh Dũng ...các anh trong ban tổ chức buổi họp mặt lớn và khá đông đủ lần nầy ..rất nhiều điều thành công : vui vẻ, thân mật, chu đáo ... cho bạn hữu tham dự .."
Trần Văn Hảo (Thủy Lâm):
"... Bạn bè rất cảm ơn Phan Thành Phi và Phước Hải đã có sáng kiến và tâm huyết để tổ chức buổi hội ngộ toàn khóa 14 NL, tạo tiền đề cho ý tưởng gặp mặt những kỳ sau..
Buổi gặp mặt thận mật, ấm áp, những ngày cuối năm..
Để nhớ mãi một thời đi học.. Chẳng thể nào quên..!
Chúc tất cả các bạn sức khoẻ và mọi sự tốt lành..!
Xin hẹn lần hội ngộ sau thật đông đủ.. ...
Vì "cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ ..! "
... "
Mời các bạn bấm vào đây để xem hình.
Thân chào
LPH
(*) Thơ Giang Hữu Tuyên: "Đất gọi người đi"